Examkin

Question

Difficulty: Very hardTürkiye'de Sanayi

Türkiye'de sanayi tesislerinin yer seçimi üzerinde hammadde, enerji, ulaşım ve pazar gibi faktörler temel belirleyicidir. Ancak bazı tesislerin kuruluşunda 'stratejik derinlik', 'iç pazarın merkezi konumu', 'güvenlik' ve 'boru hattı ağının merkezîliği' gibi ekonomik kâr marjının ötesinde parametreler rol oynamıştır. Bu tesislerde hammadde yerel kaynaklardan sağlanmadığı gibi, kuruluş yerinin seçimi hammaddeye yakınlık ilkesine tamamen aykırılık teşkil eder.

Buna göre; kuruluş yeri belirlenirken hammadde kaynağının uzaklığına ve yüksek maliyetli altyapı gereksinimine rağmen, stratejik ve idari kararların bir sonucu olarak iç kesimlerde yapılandırılan merkez aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Batman Petrol Rafinerisi
  2. B
    Samsun Bakır İşletmeleri
  3. C
    İskenderun Demir-Çelik Fabrikası
  4. Kırıkkale (Orta Anadolu) Petrol RafinerisiAnswer
  5. E
    Elazığ Ferrokrom İşletmeleri

Answer

Kırıkkale (Orta Anadolu) Petrol Rafinerisi, kuruluş yeri seçiminde hammaddeye uzaklığına rağmen stratejik güvenlik ve merkezî pazar dağıtımı gibi gerekçelerle iç kesimlerde kurulan en tipik örnektir.
Kırıkkale (Orta Anadolu) Petrol Rafinerisi, ham maddesi olan petrolün Batman'dan boru hatlarıyla getirilmesi nedeniyle ham maddeye uzak bir tesistir. Kıyı şeridinde olmaması ulaşım avantajını da ortadan kaldırır. Bu merkezin seçilmesindeki temel neden, Cumhuriyet dönemi sanayi planlamasında savunma sanayisinin (MKE) Kırıkkale'de toplanması ve stratejik olarak iç bölgelerde güvenli bir enerji üssü oluşturma isteğidir.

Step-by-Step Solution

1
Sanayi tesislerinin hammadde ile ilişkisini analiz et.
Normalde hammaddeye yakınlık esastır; ancak Kırıkkale'de petrol kaynağı yoktur.
Kırıkkale rafinerisi petrolünü Batman-Kırıkkale boru hattı üzerinden çok uzak mesafeden temin eder.
2
Alternatif kuruluş faktörü olan 'Ulaşım/Liman' durumunu kontrol et.
Kırıkkale'nin denize kıyısı yoktur, bu yüzden İzmit veya İzmir rafinerileri gibi ulaşım odaklı değildir.
Liman şehri olmadığı halde bir rafinerinin orada bulunması ekonomik değil, stratejik bir tercihtir.
3
Kuruluş tarihindeki stratejik gerekçeleri değerlendir.
Ülkenin savunma ve güvenlik politikaları gereği, stratejik tesislerin kıyı şeridinden ziyade iç kesimlerde (İç Anadolu) toplanması hedeflenmiştir.
Savaş durumunda kıyı tesislerinin vurulma riski yüksektir; iç kesimdeki tesisler daha güvenlidir.
4
Pazar ve dağıtım ağını gözlemle.
Orta Anadolu Rafinerisi, başkent Ankara ve çevresindeki yoğun tüketim alanına en yakın dağıtım noktasıdır.
Ulaşım maliyetlerini dengelemek için pazarın tam ortasında konumlandırılmıştır.

Key Concept

Sanayide Kuruluş Yeri Seçimi: Stratejik ve İdari Faktörler

Hints

1
Bu tesis, petrol çıkarılmayan bir ilde bulunmasına rağmen boru hatlarıyla beslenen tek rafinerimizdir.
2
Sanayinin 'iç bölgelerde yoğunlaşması' ve 'savunma sanayi ile entegrasyonu' düşünülerek Cumhuriyet planlamasıyla oluşturulmuştur.

Practice More

Boru hatları ağının (BTC, Kerkük-Yumurtalık vb.) Türkiye'deki rafineri konumlarını nasıl etkilediğini ve hangi rafinerilerin sadece ithal petrole dayalı (kıyı rafinerileri) olduğunu inceleyin.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Türkiye'de Sanayi

More questions from this topic