Examkin

Question

Difficulty: HardLaiklik

Türkiye Cumhuriyeti’nde laiklik ilkesi yalnızca din ve devlet işlerinin ayrılması değil, aynı zamanda devletin hukuk, eğitim ve yönetim alanındaki tüm uygulamalarının çağdaş bir rasyonaliteye kavuşturulmasıdır. 33 Mart 19241924 tarihinde Halifeliğin kaldırılması, Şer’iyye ve Evkaf Vekâletinin lağvedilmesi ve Tevhid-i Tedrisat Kanunu’nun kabul edilmesiyle bu süreç kurumsal bir kimlik kazanmıştır.

Bu düzenlemelerin bütünü dikkate alındığında, laiklik yolunda atılan bu adımların ortak amacı ve temel dayanağı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Devletin egemenlik kaynağını ve toplumsal düzeni, dinsel referanslar yerine akıl ve bilimin rehberliğinde rasyonalize etmekAnswer
  2. B
    Eğitim sisteminin tek bir elden yönetilerek kültürel birliğin sağlanması ve okuryazarlık oranının artırılması
  3. C
    Ulusal ekonomiyi yabancı tekellerden arındırarak tam bağımsız bir iktisadi yapı oluşturmak
  4. D
    Sosyal devlet anlayışı doğrultusunda sınıfsız ve imtiyazsız bir toplum yapısı inşa etmek
  5. E
    Batılı devletlerle olan diplomatik ilişkilerde hukuki bir üstünlük ve eşitlik elde etmek

Answer

Devletin egemenlik kaynağını ve toplumsal düzeni dinsel referanslar yerine akıl ve bilimin rehberliğinde rasyonalize etmek
Doğru cevap olan ifade, 19241924 yılında gerçekleştirilen reformların özünü yansıtmaktadır. Halifeliğin kaldırılması siyasi meşruiyeti rasyonalize ederken, Şer’iyye Vekâletinin kaldırılması hükümet içindeki dini-icrai ayrılığı sonlandırmış, Tevhid-i Tedrisat ise eğitimin bilimsel esaslara dayanmasını sağlamıştır. Tüm bunlar akıl ve bilimi merkeze alan bir devlet düzeni amacına hizmet eder.

Step-by-Step Solution

1
33 Mart 19241924 düzenlemelerini analiz etme
Halifelik, Şer’iyye ve Evkaf Vekâleti ve Tevhid-i Tedrisat'ın laikleşme paketinin parçaları olduğu görüldü.
Bu üç büyük inkılap, devletin siyasi, idari ve eğitim yapısını aynı anda dönüştürmüştür.
2
Ortak felsefi temeli belirleme
Tüm bu adımların dinsel otoriteyi kamu yönetiminden ayırma amacı taşıdığı anlaşıldı.
Laiklik, meşruiyetin 'nakil' (vahiy) yerine 'akıl' (rasyonalite) üzerinden kurulmasıdır.
3
Kavramsal bağ kurma
Egemenliğin dinsel dayanaklardan arındırılarak akıl ve bilim temelinde şekillenmesi sonucuna ulaşıldı.
Milli egemenlik ve laiklik birbirini tamamlayan unsurlardır; dinsel bir makam (Halifelik) veya kurum (Şer’iyye Vekâleti) varlığını koruduğu sürece tam rasyonalizasyon sağlanamaz.

Key Concept

Laikliğin Rasyonalite ve Egemenlik Boyutu

Hints

1
33 Mart 19241924 düzenlemelerinin tamamı devletin meşruiyet zeminini değiştirmeye yöneliktir.
2
Atatürk ilkelerinden laiklik, kararların dinsel referanslar yerine modern yöntemlerle alınmasını öngörür.
3
Sorudaki reformların ortak paydası 'akıl' ve 'bilim' vurgusu ile 'egemenlik' kavramıdır.

Practice More

Bu reformların kronolojik sırasının Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'na 'Laiklik' maddesinin girişi (19371937) ile olan ilişkisini inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Laiklik

More questions from this topic