Question

Difficulty: HardAnayasa Türleri ve Kurucu İktidar

Anayasa hukukunda kurucu iktidar teorisi; anayasayı yapan, değiştiren ve anayasa ile yetkilendirilen güçler arasında kavramsal bir hiyerarşi kurar. Ancak bu kavramlar arasındaki usuli farklar, anayasanın türüne bağlı olarak değişkenlik gösterir. Anayasanın değiştirilmesi için adi kanunların kabulü için öngörülen usul ve çoğunlukların yeterli kabul edildiği bir devlet düzeninde, iktidarlar arasındaki ilişkiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. Tali kurucu iktidar ile yasama organı (kurulu iktidar) arasındaki hukuki ve usuli ayrım ortadan kalkar.Answer
  2. B
    Asli kurucu iktidarın yetkileri, mevcut anayasanın katı ve değiştirilemez hükümleriyle sınırlandırılır.
  3. C
    Yasama organı, anayasa değişikliği yaparken mutlaka nitelikli çoğunluk ve halkoylaması şartına uymak zorundadır.
  4. D
    Anayasanın çerçeve nitelikte olması, yasama organının anayasayı değiştirme yetkisini (tali kurucu iktidar) kullanmasını engeller.
  5. E
    Tali kurucu iktidar, devrim veya darbe gibi durumlar neticesinde hiçbir hukuk kuralına bağlı kalmaksızın yeni bir anayasa yapar.

Answer

Anayasanın kanunlarla aynı usulde değiştirilebildiği sistemlerde, tali kurucu iktidar ile yasama organı arasındaki hukuki ve usuli ayrım ortadan kalkar.
Anayasa hukukunda bir anayasanın yumuşak olması, o anayasanın kanunlarla aynı usul ve çoğunluklarla değiştirilebilmesi demektir. Bu durumda, yasama organı (kurulu iktidar) ile anayasayı değiştirme yetkisine sahip olan güç (tali kurucu iktidar) arasında prosedürel bir fark kalmaz; her iki yetki de aynı süreçle kullanılır ve aralarındaki hukuki ayrım ortadan kalkar.

Step-by-Step Solution

1
Soru kökündeki 'adi kanunların kabulü için öngörülen usulün yeterli olması' ifadesini yorumlamak.
Bu ifade, ilgili anayasanın 'yumuşak anayasa' türünde olduğunu gösterir.
Değiştirilmesi için özel/zorlaştırılmış bir usul öngörülmeyen anayasalar yumuşak anayasalardır.
2
Yumuşak anayasalarda anayasa değişikliği yetkisini (tali kurucu iktidar) analiz etmek.
Yumuşak anayasalarda anayasa değişikliği, sıradan yasama faaliyetinden (kanun yapımından) hukuken ayırt edilemez.
Prosedürel bir fark olmadığı için anayasayı değiştiren güç ile kanun yapan güç aynı usulü kullanır.
3
Kurucu iktidar ve kurulu iktidar arasındaki ilişkiyi sonuçlandırmak.
Tali kurucu iktidar ile yasama organı (kurulu iktidar) arasındaki ayrım belirsizleşir veya ortadan kalkar.
Hukuki ve usuli bir fark kalmadığında, bu iki kavram arasındaki fonksiyonel ayrım da geçerliliğini yitirir.

Key Concept

Yumuşak anayasalarda tali kurucu iktidar ile yasama organı arasındaki usuli özdeşlik.

Hints

1
Anayasanın kanunlarla aynı usulde değiştirilmesi, o anayasanın 'yumuşak' olduğunu ifade eder.
2
Kurucu iktidar ile kurulu iktidar (yasama) arasındaki farkın en belirgin olduğu sistemler 'sert' anayasaların olduğu sistemlerdir.
3
Eğer bir ülkede anayasa değişikliği için özel bir meclis toplanmıyor veya özel bir çoğunluk aranmıyorsa, yasama organı kendi doğal işleyişi içinde kurucu yetkiyi de kullanıyor demektir.

Practice More

Türk anayasa tarihindeki tek yumuşak anayasa olan 1921 Anayasası'nın bu konudaki uygulamalarını inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Normlar hiyerarşisi üzerinden düşünülürse; yumuşak anayasalarda anayasa ve kanunlar hiyerarşik olarak aynı basamakta veya çok yakın konumda kabul edildiğinden, yasama organının yetkisi kurucu iktidarın yetkisiyle bütünleşir.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question