Question

Difficulty: MediumTürkiye'yi Etkileyen Basınç Merkezleri

Türkiye'nin kış mevsiminde Sibirya Termik Yüksek Basıncı'nın etki alanının genişleyerek ülkenin büyük bir kısmına hakim olduğu dönemlerde, İzlanda Dinamik Alçak Basıncı'nın etkisi genellikle azalmakta veya batı kıyılarıyla sınırlı kalmaktadır. Bu basınç dizilişinin yaşandığı bir kış döneminde Türkiye'de aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenir?

  1. A
    Batı kıyılarında ılık ve yağışlı hava koşullarının süreklilik kazanması
  2. B
    Güneybatıdan esen lodos rüzgarlarının karların hızla erimesine yol açması
  3. Ülkenin büyük bölümünde havanın açık, durgun ve dondurucu soğukların etkili olmasıAnswer
  4. D
    Güneydoğu Anadolu'da Basra Termik Alçak Basıncı'nın etkisiyle kuraklığın artması
  5. E
    Akdeniz üzerinden gelen cephe sistemlerinin iç kesimlere bol kar yağışı bırakması

Answer

Sibirya Termik Yüksek Basıncı'nın baskın olduğu dönemlerde hava açık, durgun ve dondurucu soğuklar (ayaz) etkilidir.
Sibirya Termik Yüksek Basıncı'nın Türkiye'ye hakim olması, kuzeydoğu kökenli çok soğuk ve kuru bir hava kütlesinin yerleşmesi demektir. Yüksek basınç merkezlerinde havanın alçalıcı hareketi bulutlanmayı azalttığı için, kış gecelerinde yeryüzü ısısını hızla kaybeder. Bu durum iç kesimlerde havanın açık, durgun fakat dondurucu derecede soğuk (ayaz) olmasına yol açar.

Step-by-Step Solution

1
Basınç merkezinin karakterini tanımla
Sibirya Termik Yüksek Basıncı (TYB), kışın etkilidir, termik kökenlidir ve soğuk/kuru karakterdedir.
Yüksek basınç alanlarında hava alçalıcı hareket yaptığı için bulut oluşumu engellenir.
2
Hava olayları ile ilişkilendir
Bulutsuz kış gecelerinde yeryüzünde ısı kaybı (radyasyon) fazla olur.
Isı kaybının fazla olması sıcaklığın hızla düşmesine ve 'ayaz' dediğimiz dondurucu soğuklara yol açar.
3
Diğer merkezlerle etkileşimi analiz et
İzlanda (nemli/ılık) zayıf kaldığında Sibirya tüm iç ve doğu kesimlere yayılır.
Yüksek basınç alanı genişlediğinde çevresindeki alçak basınç sistemlerinin ülkeye girişini engeller.

Key Concept

Yüksek basınç (Sibirya) alanlarında hava kararlılığı ve radyasyonel soğuma

Hints

1
Yüksek basınç merkezlerinde dikey hava hareketinin yönünü (alçalıcı mı, yükselici mi) düşünün.
2
Bulutsuz bir kış gecesinde sıcaklığın nasıl değişeceğini ve 'ayaz' kavramının ne zaman oluştuğunu hatırlayın.
3
Sibirya sisteminin termik kökenli olduğunu ve kuzeydoğudan (soğuk bölge) geldiğini göz önüne alın.

Practice More

İzlanda ve Sibirya basınç merkezlerinin karşı karşıya geldiği (çatıştığı) durumlarda Türkiye'de hangi hava olaylarının (kar yağışı, cephe yağışı vb.) arttığını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question