Türkiye'nin genç oluşumlu bir arazi yapısına sahip olması nedeniyle akarsularımızın çoğu yatak eğimi fazla ve akış hızı yüksek olan akarsulardır. Ancak zamanla bir akarsu, yatağını deniz seviyesine kadar aşındırarak "denge profili" adı verilen bir aşamaya ulaşabilir. Buna göre, bir akarsuyun denge profiline (kaide seviyesine) ulaşması durumunda bu akarsuda aşağıdaki değişimlerden hangisinin gerçekleşmesi beklenmez?
- AYatak eğiminin ve akış hızının azalması
- BAkarsu yatağında mendereslerin ve biriktirme şekillerinin oluşması
- CHidroelektrik enerji potansiyelinin azalması
- Akarsuyun taşıma gücünün ve taşıdığı yük miktarının artmasıAnswer
- EDerine aşındırmanın yerini yana aşındırmanın alması
Answer
Akarsuyun taşıma gücünün ve taşıdığı yük miktarının artması
Denge profiline ulaşan bir akarsuda yatak eğimi minimuma iner. Yatak eğiminin azalması akarsuyun akış hızını düşürür. Akış hızı azalan bir akarsu ise malzemeleri taşımak yerine biriktirmeye başlar, dolayısıyla taşıma gücü artmaz, aksine azalır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Denge Profili ve Akarsu Dinamikleri
Hints
1
Bir akarsu deniz seviyesine yaklaştıkça yatağındaki eğim ve suyun akış hızı nasıl değişir?
2
Hızı azalan bir akarsu, üzerindeki yükü (taş, toprak, kum) taşımaya devam mı eder yoksa biriktirir mi?
Practice More
Türkiye akarsularının büyük çoğunluğunun denge profiline uzak olmasının Türkiye'nin hangi jeolojik özelliğiyle (epirojenez) ilgili olduğunu araştırabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s