İdare hukukunda idarenin "tehlike (risk) ilkesi" uyarınca kusursuz sorumluluğunun bulunduğu hallerde; illiyet bağının kesilmesi ve idarenin tazminat yükümlülüğünden tamamen kurtulabilmesi için zararın "mücbir sebep"ten kaynaklanması gerekir. Mücbir sebep; öngörülemez, önlenemez ve en önemlisi idarenin faaliyetinin dışında gerçekleşen (dışsal) bir olaydır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi idarenin tehlike ilkesi kapsamındaki faaliyetlerinde sorumluluğunu ortadan kaldıran "dışsallık" kriterine sahip bir mücbir sebep olarak kabul edilemez?
- AKamu hizmetinin yürütüldüğü bölgede meydana gelen ve kayıtlara geçmiş en büyük yer sarsıntısı
- İdareye ait yüksek riskli bir tesiste, tüm bakımları yapılmış olmasına rağmen kontrol sisteminde aniden meydana gelen teknik bir kilitlenmeAnswer
- CHizmet biriminin bulunduğu alanda aniden ortaya çıkan ve bölgenin iklim koşullarıyla açıklanamayan çok şiddetli bir hortum felaketi
- Dİdarenin işlettiği bir barajın gövdesine yıldırım düşmesi sonucunda meydana gelen ve müdahale edilemeyen mekanik hasar
- EKamu tesislerinin bulunduğu nehrin, yüzyılda bir görülebilecek olağanüstü bir debi artışıyla taşarak çevreye zarar vermesi
Answer
İdareye ait yüksek riskli bir tesiste meydana gelen teknik kilitlenme seçeneği doğru cevaptır; çünkü bu durum 'dışsallık' şartını sağlamayan bir 'beklenmeyen hal'dir.
İdare hukukunda sorumluluğu tamamen kaldıran mücbir sebep için olayın 'dışsal' olması gerekir. Tesisin kontrol sistemindeki teknik kilitlenme, idarenin yürüttüğü hizmetin ve kullandığı araçların 'içinde' gerçekleşen bir olaydır. Bu tür olaylara 'beklenmeyen hal' denir. Tehlike (risk) ilkesi gereği, idare işlettiği tehlikeli araçların içsel arızalarından kaynaklanan zararları tazmin etmekle yükümlüdür; bu nedenle teknik kilitlenme idareyi sorumluluktan kurtaran bir mücbir sebep sayılamaz.
Step-by-Step Solution
Key Concept
İdarenin Sorumluluğunda Mücbir Sebep vs. Beklenmeyen Hal
Hints
1
İdarenin sorumluluğunu kaldıran hallerden 'mücbir sebep' ile 'beklenmeyen hal' arasındaki en temel fark, olayın idarenin faaliyetine göre nerede gerçekleştiğidir.
2
Bir olayın mücbir sebep sayılabilmesi için 'dışsallık' kriterini taşıması, yani zararın idarenin kendi tesisinin, personelinin veya aracının dışından gelmesi gerekir.
3
İdarenin kullandığı makinedeki gizli bir arıza veya teknik kilitlenme hizmetin 'içindedir'. Bu durum beklenmeyen haldir ve tehlike ilkesinde idareyi kurtarmaz.
Practice More
İdarenin kusursuz sorumluluk hallerinden 'Fedakarlığın Denkleştirilmesi' ilkesini inceleyerek, hukuka uygun işlemlerden doğan zararların nasıl karşılandığını öğrenebilirsiniz.
Alternative Method
Zararı doğuran olayın 'öznellik' veya 'nesnellik' durumuna bakabilirsiniz: Eğer olay idarenin sahip olduğu bir nesneden (makine, bilgisayar sistemi, motor) kaynaklanıyorsa bu genellikle beklenmeyen haldir.
Estimated Time:1m 30s