Question

Difficulty: MediumTürkiye'de İklimi Etkileyen Faktörler

Türkiye'nin iklim özelliklerinin şekillenmesinde mutlak (matematik) ve göreceli (özel) konum faktörleri birlikte belirleyici bir rol oynamaktadır. Mutlak konum, bir yerin Ekvator'a göre konumuna (enlem) bağlı olarak güneş ışınlarının geliş açısını ve temel sıcaklık kuşaklarını belirlerken; göreceli konum yükselti, denizellik, karasallık ve dağların uzanışı gibi yerel özellikleri kapsar.

Buna göre, aşağıda verilen durumlardan hangisi Türkiye'nin mutlak konumunun iklim üzerindeki etkisine doğrudan bir örnektir?

  1. Akdeniz'in deniz suyu tuzluluk oranının Karadeniz'den daha yüksek olmasıAnswer
  2. B
    Batıdan doğuya doğru gidildikçe karla örtülü gün sayısının artış göstermesi
  3. C
    Ege Bölgesi'nde denizel iklimin iç kesimlere kadar sokulabilmesi
  4. D
    Rize ve çevresinde kış ılıklığına bağlı olarak turunçgil tarımının yapılabilmesi

Answer

Akdeniz'in deniz suyu tuzluluk oranının Karadeniz'den daha yüksek olması, mutlak konumun (enlem etkisi) doğrudan bir sonucudur.
Deniz suyu tuzluluğunun Akdeniz'den Karadeniz'e doğru azalması, güneş ışınlarının geliş açısının enleme bağlı olarak daralması ve buna bağlı olarak buharlaşmanın azalmasıyla ilgilidir. Bu durum, Türkiye'nin Ekvator'un kuzeyindeki matematiksel konumuyla doğrudan açıklanır.

Step-by-Step Solution

1
Mutlak ve göreceli konum kavramlarını ayırt et.
Mutlak konum enlemle; göreceli konum yükselti, denizellik ve yer şekilleriyle ilgilidir.
Soruda mutlak konumun sonucu istendiği için enlem etkisini aramamız gerekir.
2
Seçeneklerdeki durumların nedenlerini analiz et.
Tuzluluk enlemle, kar süresi yükseltiyle, denizellik etkisi dağların uzanışıyla, Rize'deki durum ise özel şartlarla ilgilidir.
Her bir coğrafi olayın arkasındaki temel faktörü belirlemek doğru cevaba ulaştırır.
3
Enlem-sıcaklık-tuzluluk ilişkisini kur.
Güneyden kuzeye gidildikçe sıcaklık azaldığı için buharlaşma ve tuzluluk da azalır.
Türkiye'nin 364236^\circ - 42^\circ kuzey paralellerinde olması, güneyinin her zaman kuzeyinden daha tuzlu ve sıcak olmasını sağlar.

Key Concept

Mutlak (Matematik) Konum ve Enlem Etkisi

Hints

1
Mutlak konum dendiğinde aklınıza sadece 'enlem' (güneyden kuzeye değişim) gelmelidir.
2
Yükselti, dağların uzanışı ve denizellik Türkiye'nin özel (göreceli) konum şartlarıdır.
3
Denizlerdeki tuzluluk oranını belirleyen temel faktör güneş ışınlarının geliş açısı, yani enlemdir.

Practice More

Türkiye'nin mutlak konumunun bir diğer sonucu olarak dağların güney yamaçlarının 'bakı' etkisinde kalmasını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question