Question

Difficulty: Hard31 Mart Vakası

19091909 yılında patlak veren 3131 Mart Vakası’nın Hareket Ordusu tarafından bastırılmasının ardından Meclis-i Mebusan ve Meclis-i Ayan'ın "Meclis-i Umumi-i Milli" adıyla ortak bir heyet olarak toplanarak IIII. Abdülhamid’in tahttan indirilmesine ve VV. Mehmed Reşad’ın tahta çıkarılmasına karar vermesi, Türk siyasi tarihi açısından bir dönüm noktasıdır.

Bu gelişme ve sonrasında yapılan anayasa değişiklikleri göz önüne alındığında, Osmanlı devlet yapısında aşağıdakilerden hangisinin "hukuken ve fiilen" güç kazandığı savunulabilir?

  1. Meclis iradesinin saltanat makamı üzerindeki otoritesiAnswer
  2. B
    Padişahın yürütme organı üzerindeki mutlak veto yetkisi
  3. C
    İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin hükümet darbesi yoluyla iktidarı ele geçirmesi
  4. D
    Devletin teokratik yapısının ve halifelik makamının siyasi ağırlığı
  5. E
    Kanun-i Esasi'nin askıya alınarak mutlakiyetçi yönetime geri dönülmesi

Answer

Meclis iradesinin saltanat makamı üzerindeki otoritesinin güçlenmesi
Osmanlı tarihinde ilk kez bir padişahın (IIII. Abdülhamid) bir parlamento heyeti (Meclis-i Umumi-i Milli) kararıyla tahttan indirilmesi, halk iradesinin temsil edildiği yasama organının, geleneksel saltanat makamı üzerinde hukuki bir üstünlük kurduğunu kanıtlar. Bu durum, egemenlik anlayışının kişiden kuruma geçiş sürecini hızlandırmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Olayın niteliğini analiz etme
3131 Mart Vakası, meşrutiyet rejimine karşı çıkan ilk irticai (gerici) isyandır.
Sorunun bağlamını ve tarafları belirlemek için gereklidir.
2
Bastırılma sürecini değerlendirme
Hareket Ordusu isyanı bastırarak meşrutiyet rejimini korumuştur.
Ordunun siyaseti ve rejimi koruma rolünü anlamak için gereklidir.
3
Hukuki sonucu tespit etme
Meclis kararıyla padişahın tahttan indirilmesi ve 19091909 anayasa değişiklikleri yapılmıştır.
Padişahın yetkilerinin kısıtlanıp meclisin sorumlu hale getirilmesi asıl sonuçtur.

Key Concept

Meclis Üstünlüğü (Parlamenter Sistem)

Hints

1
Meclis-i Umumi-i Milli'nin padişahı görevden alma yetkisini nereden aldığını düşünün.
2
19091909 yılındaki Kanun-i Esasi değişiklikleri, yürütmeyi (hükümeti) kime karşı sorumlu hale getirmiştir?
3
Osmanlı'da meşrutiyetin ikinci kez ilanıyla başlayan süreçte padişahın yetkileri mi artmıştır yoksa meclisin mi?

Practice More

18761876 Kanun-i Esasi ile 19091909 anayasa değişikliklerini padişahın 'meclisi feshetme' ve 'sürgün' yetkileri açısından karşılaştırınız.

Alternative Method

Olayı 'Egemenliğin Kaynağı' açısından değerlendirin. Padişah kararıyla meclis mi kapandı, yoksa meclis kararıyla padişah mı değişti? Bu sorunun cevabı sizi doğru seçeneğe götürecektir.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question