Türkiye'nin yer şekilleri ve fiziki coğrafya özellikleri, ülkenin jeopolitik ve stratejik gücünü doğrudan etkileyen kalıcı unsurlardır. Bu özelliklerin birçoğu ülkeye uluslararası ilişkilerde ve bölgesel güç dengelerinde önemli avantajlar sağlar. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin fiziki özelliklerinin sağladığı jeopolitik veya stratejik avantajlar arasında gösterilemez?
- ADoğu ve güneydoğu sınırlarındaki yüksek ve sarp dağlık arazilerin, ülkenin askerî savunma kapasitesine doğal bir kalkan oluşturarak katkı sağlaması
- BAsya ile Avrupa anakaraları arasında uzanan bir yarımada olmasının, kıtalar arası ticarette güvenli bir transit bölge imkânı sunması
- Cİstanbul ve Çanakkale gibi dar su yollarının, Karadeniz havzasındaki devletlerin küresel deniz ticaretine açılmasında kilit bir kontrol noktası olması
- Kuzey ve güney kıyılarında dağların denize paralel uzanmasına bağlı olarak, iç kesimler ile kıyı şeridi arasındaki ulaşım maliyetlerinin yüksek olmasıAnswer
- EOrtalama yükseltinin fazla olmasının hidroelektrik enerji üretim kapasitesini artırarak ülkenin enerjide dışa bağımlılığını azaltıcı yönde etki etmesi
Answer
Dağların denize paralel uzanmasına bağlı olarak iç kesimler ile kıyı arasındaki ulaşım maliyetlerinin yüksek olmasını ifade eden seçenektir.
Jeopolitik konum, bir devletin dünya üzerindeki yerinin ve fiziki özelliklerinin ona uluslararası ilişkilerde kazandırdığı güçtür. Kuzey Anadolu Dağları ve Toroslar'ın kıyıya paralel uzanması sonucunda kıyı ile iç kesimler arasındaki ulaşımın zor ve maliyetli olması, devlete uluslararası bir stratejik güç veya avantaj sağlamaz. Aksine, bu durum ülke içi entegrasyonu zorlaştıran, iç ticareti yavaşlatan ve altyapı maliyetlerini artıran yerel bir fiziki coğrafya dezavantajıdır. Savunma güvenliği, transit geçiş yolları, boğazların kontrolü ve enerjide öz yeterlilik ise doğrudan devletin bölgesel gücünü artıran jeopolitik kozlardır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Fiziki Coğrafya Özelliklerinin Jeopolitiğe Etkisi
Hints
1
Jeopolitik konum, bir ülkenin coğrafi özelliklerinin onun uluslararası gücüne ve dış siyasetine yansımasıdır.
2
Seçeneklerdeki ifadelerden hangisinin diğer ülkelere karşı bir 'güç' veya 'kozi' sağlamadığını, aksine ülke içinde bir zorluk yarattığını bulmalısınız.
3
Kıyı ile iç kesimler arasındaki yol yapım maliyetlerinin yüksek olması uluslararası alanda bir avantaj mıdır, yoksa ülke ekonomisine bir yük müdür?