Question

Difficulty: HardXX. Yüzyıl Başlarında Dünya

19171917 Bolşevik İhtilali'nin ardından Çarlık Rusyası'nın otoritesinin sarsılmasıyla Türkistan coğrafyasında bağımsızlık hareketleri hız kazanmıştır. Bu süreçte hem siyasi bir lider olarak görev yapan hem de hareketin fikri altyapısını güçlendiren isimler ön plana çıkmıştır. Türkistan Milli Birliği'nin kurucusu ve ilk başkanı olan, Başkurdistan Özerk Cumhuriyeti'nin kurulmasına liderlik eden ve Sovyetler tarafından kullanılan "Basmacı" ifadesini reddederek bu süreci "Türkistan İstiklal Mücadelesi" olarak tanımlayan, Türkiye Cumhuriyeti'nde de önemli tarih çalışmaları yürüten şahsiyet aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Yusuf Akçura
  2. B
    İsmail Gaspıralı
  3. Zeki Velidi ToganAnswer
  4. D
    Sadri Maksudi Arsal
  5. E
    Mehmet Emin Resulzade

Answer

Türkistan Milli Birliği'nin kurucusu, Başkurdistan'ın ilk başkanı ve ünlü tarihçi Zeki Velidi Togan'dır.
Zeki Velidi Togan, Bolşevik İhtilali sonrasında Başkurdistan Hükümeti'nin başkanlığını yürütmüş, ardından Türkistan'a geçerek Basmacı Hareketi'ne katılan unsurları birleştirmek amacıyla Türkistan Milli Birliği'ni kurmuştur. Sovyetlerin "Basmacı" küçümsemesine karşı bu direnişi akademik ve siyasi literatürde "Türkistan İstiklal Mücadelesi" olarak savunmuş, Türkiye'de ise İstanbul Üniversitesi'nde Umumi Türk Tarihi Kürsüsü'nü kurarak dünya çapında bir tarihçi olmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki anahtar kavramları (Başkurdistan, Türkistan Milli Birliği, tarihçilik) analiz etmek.
Sorulan kişinin hem siyasi hem de akademik bir kimliğe sahip olduğu belirlendi.
Bu özellikler adayları ayırt etmek için en belirleyici unsurlardır.
2
Basmacı ifadesine karşı çıkan ismin terminolojisini değerlendirmek.
Zeki Velidi Togan'ın bu mücadeleyi "Türkistan İstiklal Mücadelesi" olarak adlandırdığı bilgisine ulaşıldı.
Sovyet terminolojisine karşı milli bir duruş sergileyen lideri bulmak amaçlanmıştır.
3
Seçeneklerdeki diğer Türkçü aydınların biyografileriyle karşılaştırmak.
Diğer isimlerin (Yusuf Akçura, İsmail Gaspıralı vb.) farklı coğrafyalarda veya dönemlerde aktif olduğu teyit edildi.
Hatalı seçenekleri eleyerek kesin sonuca ulaşılmasını sağlar.

Key Concept

Basmacı Hareketi'nin entelektüel liderliği ve Zeki Velidi Togan'ın faaliyetleri

Hints

1
Bu kişi sadece bir siyasetçi değil, aynı zamanda Türkiye'de üniversitelerde ders vermiş çok önemli bir tarihçidir.
2
Başkurdistan'ın bağımsızlığı için çalışmış ve 'Türkistan Milli Birliği' adlı örgütün başına geçmiştir.
3
Sovyetlerin bu direnişçilere 'akıncı/haydut' anlamında verdiği 'Basmacı' ismine şiddetle karşı çıkarak bunu bir istiklal mücadelesi olarak nitelendirmiştir.

Practice More

Basmacı Hareketi'nin başarısız olma nedenleri ve Enver Paşa'nın hareket içindeki rolü üzerine çalışılması konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question