Examkin

Question

Difficulty: MediumBireysel Başvuru

19821982 Anayasası ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, temel hak ve özgürlüklerin korunmasını amaçlayan "Bireysel Başvuru" (Anayasa Şikâyeti) mekanizmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hatalıdır?

  1. A
    Yargısal yolların (olağan kanun yollarının) tamamının tüketilmiş olması temel bir ön koşuldur.
  2. B
    Başvuruya konu edilen hakkın hem Anayasa’da yer alması hem de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki haklardan biri olması gerekir.
  3. Kamu tüzel kişileri, mülkiyet ya da çalışma hürriyeti gibi temel haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle bireysel başvuru yapabilirler.Answer
  4. D
    Yasama işlemleri ile düzenleyici idari işlemler aleyhine doğrudan bireysel başvuru yoluna gidilemez.
  5. E
    Anayasa Mahkemesi, bireysel başvuruları incelerken derece mahkemelerinin yerine geçerek bir yerindelik denetimi veya kanun yolu incelemesi yapamaz.

Answer

Kamu tüzel kişilerinin bireysel başvuru yapabileceğini belirten seçenek hatalıdır; çünkü kamu tüzel kişileri bu hakka sahip değildir.
Kamu tüzel kişileri, kamu gücünü kullanan ve hak ihlaline sebebiyet verebilecek olan makamlar oldukları için bireysel başvuru yapma ehliyetine sahip değildirler. Özel hukuk tüzel kişileri (şirketler, dernekler vb.) ise sadece tüzel kişiliğe özgü hakları (mülkiyet, adil yargılanma vb.) için başvuru yapabilirler.

Step-by-Step Solution

1
Bireysel başvurunun ikincil niteliğini değerlendir.
Olağan kanun yollarının (istinaf/temyiz) tüketilmesi şartının doğruluğu onaylanır.
Mahkemeye gitmeden önce tüm iç hukuk yollarının bitirilmiş olması yasal zorunluluktur.
2
Başvuru yapılabilecek hakların kapsamını kontrol et.
Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) ortak kümesindeki hakların korunduğu saptanır.
Bireysel başvuru her hakkı değil, sadece bu iki metinde ortaklaşa yer alan temel hakları kapsar.
3
Başvuru ehliyetine sahip olan kişileri analiz et.
Kamu tüzel kişilerinin başvuru yapamayacağı, özel hukuk tüzel kişilerinin ise sadece haklarıyla sınırlı başvurabileceği belirlenir.
Kamu tüzel kişileri ihlali yapan 'kamu gücünü' temsil ettikleri için kendileri mağdur sıfatıyla AYM'ye başvuramazlar.

Key Concept

Bireysel başvuruda ehliyet ve kapsam sınırları

Hints

1
Bireysel başvuruda 'hak sahibi' olma sıfatını kimlerin taşıyabileceğine ve kimlerin kamu gücünü temsil ettiğine odaklanın.
2
Devletin kendi kurumlarının (kamu tüzel kişileri) yine devlete karşı bir hak ihlali iddiasında bulunup bulunamayacağını düşünün.
3
Kamu tüzel kişileri kamu gücünü kullanan tarafta oldukları için 'mağdur' sıfatıyla Anayasa Mahkemesine başvuramazlar; bu hak sadece gerçek kişiler ve sınırlı olarak özel hukuk tüzel kişilerine tanınmıştır.

Practice More

Bireysel başvuru süresinin (30 gün) ne zaman başladığını ve hangi hakların bu kapsamda olduğunu (örneğin siyasi haklar) inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Eleme yöntemiyle; kanun yollarının tüketilmesi, AİHS kapsamı ve yerindelik denetimi yasağı gibi temel ilkelerin doğruluğundan emin olunarak geriye kalan 'kamu tüzel kişisi' ifadesinin hukuki mantığa aykırılığı saptanabilir.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question

Topics

Bireysel Başvuru

More questions from this topic