Türk-İslam devletlerinde bilim, kültür ve mimari alanındaki gelişmeler devletin himayesinde büyük bir ivme kazanmış; Karahanlılar, Gazneliler ve Selçuklular döneminde dünya çapında tanınan bilginler yetişmiştir. Bu dönemde kurumsallaşan eğitim ve sosyal yardım yapıları, medeniyetin gelişimine temel oluşturmuştur.
Buna göre, Türk-İslam dünyasındaki bilimsel, kültürel ve mimari hayata dair aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
- AFarabi, bilimleri ilk kez sistemli bir şekilde sınıflandırmış ve Aristoteles’in fikirlerini başarıyla açıkladığı için "Muallim-i Sani" unvanıyla anılmıştır.
- Bİbn-i Sina, tıp alanındaki çalışmalarıyla tanınmış; "El-Kanun fi’t-Tıbb" adlı eseri Avrupa’da yüzyıllarca tıp eğitiminde temel kaynak olarak kullanılmıştır.
- CBiruni, astronomi ve coğrafya alanındaki derin bilgisiyle Gazneli Mahmut tarafından "Sarayımın en değerli hazinesi" olarak nitelendirilerek ödüllendirilmiştir.
- DBüyük Selçuklu Devleti'nde İmam Gazali, Nizamiye Medreseleri'nde başmüderrislik yaparak hem eğitim vermiş hem de dönemin zararlı fikir akımlarıyla mücadele etmiştir.
- Uygurlar döneminde temeli atılan ve "imarethane" adı verilen kurumlar, Türk-İslam devletlerinde kurulan ilk düzenli medrese ve kütüphane yapılarıdır.Answer
Answer
Uygurlar döneminde temeli atılan imarethanelerin ilk medreseler olduğunu savunan ifade yanlıştır; çünkü imarethaneler yoksullar için yemek dağıtılan aşevleridir ve ilk Türk-İslam medreseleri Karahanlılar tarafından Semerkand gibi şehirlerde kurulmuştur.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü imarethaneler eğitim kurumu veya kütüphane değil, ihtiyaç sahiplerine ücretsiz yemek sunan sosyal yardım kurumlarıdır (aşevi). Ayrıca Türk-İslam tarihindeki ilk düzenli medreseler Karahanlılar döneminde inşa edilmiştir. Uygurlar yerleşik hayata geçerek kütüphane ve örgün eğitimde öncü olsalar da 'medrese' ve 'imarethane' gibi yapılar İslam medeniyeti etkisiyle oluşan kurumlardır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Türk-İslam Devletlerinde Bilimsel ve Sosyal Kurumlar
Hints
1
Türk-İslam devletlerindeki kurumların (medrese, darüşşifa, imarethane) işlevlerini ve ilk örneklerinin hangi devlet tarafından verildiğini hatırla.
2
İmarethane bir eğitim kurumu mudur yoksa bir sosyal yardım kuruluşu mudur? Uygurların hangi dinde ve dönemde olduğunu düşün.
3
Türk-İslam tarihinde 'ilk medrese' örnekleri Semerkand'da Karahanlılar tarafından kurulmuştur. İmarethaneler ise sadece yemek dağıtılan aşevleridir.
Practice More
Karahanlılar, Gazneliler ve Selçukluların bilime katkılarını eser-yazar bazında tekrar ederek bilgilerinizi pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:50s