Question

Difficulty: Very hardTürkiye'de Bitki Örtüsü: Çalı Formasyonu

Türkiye'de çalı formasyonları (maki, garig, psödomaki) üzerine araştırma yapan bir coğrafyacı şu verileri raporlamıştır:

- Akdeniz kıyılarında maki üst sınırı 8001000800-1000 metre iken, bu sınır Ege'de 500600500-600, Güney Marmara'da ise 200300200-300 metredir.
- Kızılçam ormanlarının yoğun olarak tahrip edildiği alanlarda sandal, kermes meşesi, zeytin ve zakkum gibi türler baskın hale gelmiştir.
- Karadeniz kıyı kuşağında, ormanların tahribiyle oluşan ve kışın yaprağını döken fındık, şimşir, kızılcık gibi türlerin oluşturduğu topluluklar gözlenmiştir.
- Makilerin de aşırı tahrip edildiği çok sığ ve taşlık topraklarda abdestbozan ve süpürge çalısı gibi çok kısa boylu çalılar tespit edilmiştir.

Bu veriler ve Türkiye'nin bitki coğrafyası özellikleri dikkate alındığında aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yanlıştır?

  1. A
    Maki üst sınırının Akdeniz'den Marmara'ya doğru alçalması, temel olarak enlem faktörüne bağlı sıcaklık değişimiyle açıklanır.
  2. B
    Maki ve kızılçam yayılış alanlarının büyük oranda örtüşmesi, maki formasyonunun bu ormanların tahribiyle gelişen sekonder bir yapı olduğunu destekler.
  3. C
    Karadeniz kuşağındaki 'yalancı makiler', Akdeniz makilerinden farklı olarak yaz kuraklığına adaptasyon sağlayan sklerofil (sert yapraklı) özellikler göstermez.
  4. Garig formasyonu, maki üst sınırının sona erdiği yükseltilerden itibaren orman sınırına kadar uzanan doğal ve primer bir bitki kuşağıdır.Answer
  5. E
    Sandal, zeytin ve zakkum gibi türlerin yaprak yapılarının fizyolojik özellikleri, Akdeniz ikliminin kurak dönemlerindeki terlemeyi kontrol altına almaya yöneliktir.

Answer

Garig formasyonunun maki üst sınırından sonra başlayan doğal ve primer bir bitki kuşağı olduğu ifadesi yanlıştır.
Garig (frigana) formasyonu, maki üst sınırından sonra başlayan doğal bir kuşak değil, makilerin beşerî müdahalelerle aşırı derecede tahrip edildiği ve toprağın inceldiği sahalarda ortaya çıkan sekonder (ikincil) bir topluluktur. Genellikle maki ile aynı yükselti aralığında veya maki alanlarının içerisinde yer alırlar. Ayrıca primer (doğal/birincil) değil, antropojen (insan eliyle oluşmuş) bir karakter taşırlar.

Step-by-Step Solution

1
Çalı formasyonlarının kökenini analiz et.
Maki, garig ve psödomaki formasyonlarının tamamı orman tahribatı sonucu oluşmuştur (sekonder/ikincil).
Bu topluluklar doğal bir dikey kuşaklanma değil, beşerî müdahale sonucudur.
2
Garig formasyonunun oluşum koşullarını değerlendir.
Garig, makilerin tahrip edildiği alanlarda ortaya çıkar.
Maki sınırının bittiği yerde soğuğa dayanıklı türler (alpin çayırlar vb.) başlar, garig ise makiyle aynı iklim katında bulunur.
3
Üst sınır faktörlerini karşılaştır.
Enlem sıcaklığı etkiler, sıcaklık da maki üst sınırını belirler.
Güneyden kuzeye gidildikçe maki sınırının alçalması enlem (matematik konum) sonucudur.

Key Concept

Türkiye'de Çalı Formasyonlarının Oluşum Süreçleri ve Ekolojik Sınırları

Practice More

Maki üst sınırının bölgelere göre değişimi ile kar sınırı ve orman üst sınırının değişimi arasındaki benzerliği (enlem etkisi) inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question