Question

Difficulty: MediumMontrö Boğazlar Sözleşmesi

19301930’lu yıllarda İtalya’nın Habeşistan’ı işgali ve Almanya’nın Ren bölgesini silahlandırması gibi revizyonist politikalar, Avrupa’da güvenlik endişelerini artırmıştır. Bu gelişmeleri gerekçe gösteren Türkiye’nin diplomatik çabaları sonucunda imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Boğazlar üzerinde tam egemenlik sağlanmıştır. Buna göre, Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nin aşağıdaki hükümlerinden hangisi doğrudan "egemenlik haklarının kısıtlanması" durumuna son verildiğinin kanıtıdır?

  1. Uluslararası Boğazlar Komisyonu’nun kaldırılarak görevlerinin Türk hükümetine devredilmesiAnswer
  2. B
    Ticaret gemilerinin barış zamanında Boğazlar'dan geçiş serbestisinin devam etmesi
  3. C
    Boğazlar Komisyonu’nun yetkilerinin genişletilerek Türkiye’nin denetimine bırakılması
  4. D
    Savaş gemilerinin geçişinin Milletler Cemiyeti’nin onayına tabi tutulması
  5. E
    Boğazlar bölgesinin savunulması görevinin Mudanya Ateşkesi hükümlerine göre düzenlenmesi

Answer

Uluslararası Boğazlar Komisyonu’nun kaldırılarak görevlerinin Türk hükümetine devredilmesi
Lozan Antlaşması'nda Boğazlar'ın yönetimi uluslararası bir komisyona bırakılmıştı. Bu durum Türkiye'nin kendi toprakları üzerindeki hükümranlık hakkını kısıtlıyordu. 1936 Montrö Sözleşmesi ile bu komisyonun kaldırılması ve tüm yetkilerinin Türk devletine devredilmesi, Boğazlar üzerindeki Türk egemenliğinin önündeki en büyük engeli ortadan kaldırmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Lozan Boğazlar Sözleşmesi'ndeki (1923) kısıtlayıcı unsurları hatırla.
Lozan'da Boğazlar'ın yönetimi başkanı Türk olan uluslararası bir komisyona bırakılmış ve kıyılar askerden arındırılmıştı.
Egemenlik kısıtlamasının ne olduğunu anlamak için önceki durumu bilmek gerekir.
2
Montrö Sözleşmesi (1936) ile bu unsurların nasıl değiştiğini analiz et.
Komisyon kaldırılmış, yetkileri Türkiye'ye geçmiş ve Türkiye'nin Boğazlar'da asker bulundurma hakkı tanınmıştır.
Tam egemenlik, bir bölgenin yönetim ve savunma hakkının tek bir devlete ait olmasıdır.
3
Seçenekler arasından egemenliği doğrudan pekiştiren köklü değişikliği bul.
Komisyonun kaldırılması, yönetimin tamamen Türk devletine geçmesini sağlayan en kritik maddedir.
Uluslararası bir kurulun varlığı, devletin kendi toprakları üzerindeki karar alma yetkisini (egemenliğini) kısıtlar.

Key Concept

Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Boğazlar üzerindeki uluslararası denetimin (komisyon) sona ermesi ve tam egemenliğin sağlanması.

Hints

1
Lozan'da Boğazlar'ın yönetimi kime bırakılmıştı?

Practice More

Montrö ile getirilen savaş gemisi kısıtlamalarının (tonaj ve süre) Karadeniz'e kıyısı olan ve olmayan devletler arasındaki farkını inceleyiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question