Examkin

Question

Difficulty: HardSoyut Norm Denetimi (İptal Davası)

Türk anayasa hukukunda normların hiyerarşik denetimi kapsamında düzenlenen "iptal davası" (soyut norm denetimi) usulüne ilişkin aşağıdaki senaryolardan hangisi 1982 Anayasası’nda öngörülen kurallara tam uyum sağlayan bir başvurudur?

  1. Bir Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Resmi Gazete’de yayımlanmasını takip eden altmış günlük süre içerisinde, TBMM üye tamsayısının en az beşte biri tutarındaki milletvekili tarafından söz konusu düzenlemenin hem şekil hem de esas bakımından iptali talebiyle Anayasa Mahkemesine başvurulması.Answer
  2. B
    Bir kanunun sadece şekil bakımından Anayasa’ya aykırı olduğu iddiasıyla, TBMM’de en fazla üyeye sahip siyasi parti grubunun kanunun yayımlandığı tarihten itibaren on gün içinde iptal davası açması.
  3. C
    Anayasa değişikliklerinin, TBMM Genel Kurulunda kabul edilip Resmi Gazete'de yayımlanmasından itibaren on gün içinde Cumhurbaşkanı tarafından hem şekil hem de esas aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesine taşınması.
  4. D
    Kamu Başdenetçisinin (Ombudsman), temel hak ve hürriyetleri kısıtladığı gerekçesiyle bir kanun hükmünün iptali için yayımdan itibaren altmış gün içinde doğrudan Anayasa Mahkemesine iptal davası açması.
  5. E
    Usulüne göre yürürlüğe konulmuş bir milletlerarası antlaşmanın, kanunlarla aynı hiyerarşik basamakta yer alması nedeniyle, Resmi Gazete’de yayımlanmasından itibaren altmış gün içinde Cumhurbaşkanı tarafından iptalinin talep edilmesi.

Answer

Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri için 1/5 milletvekili (120 kişi) tarafından 60 gün içinde hem şekil hem de esas bakımından iptal davası açılması Anayasa'ya tam uygundur.
Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri (CBK), 1982 Anayasası'nın 150. maddesine göre Cumhurbaşkanı, Meclis'teki en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubu veya 120 milletvekili (1/5) tarafından yayımlandığı günden itibaren 60 gün içinde hem şekil hem de esas bakımından Anayasa Mahkemesine taşınabilir. Bu senaryodaki tüm unsurlar (yetkili merci, süre, kapsam) hukuken doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Dava açmaya yetkili merciyi kontrol et.
Üye tamsayısının 1/5'i (600/5 = 120 milletvekili) yetkili mercilerden biridir.
Anayasa m. 150 uyarınca bu grup iptal davası açabilir.
2
Denetlenecek normu ve denetim türünü kontrol et.
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (CBK) hem şekil hem esas yönünden denetlenebilir.
CBK'lar yargısal denetime tabi normlardır.
3
Dava açma süresini kontrol et.
Resmi Gazete'de yayımdan itibaren 60 gündür.
Anayasa'da belirtilen genel dava açma süresi 60 gündür (İstisna: Kanun/Anayasa değişikliği şekil denetimi 10 gündür).

Key Concept

İptal davasında yetki, süre ve konu sınırlamaları

Practice More

İptal davası ile itiraz yolu (somut norm denetimi) arasındaki farkları, özellikle yetkili merciler ve dava açma şartları bakımından karşılaştırınız.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Soyut Norm Denetimi (İptal Davası)

More questions from this topic