Question

Difficulty: MediumEkonomi ve Maliye

Osmanlı Devleti'nde toprak mülkiyetinin büyük ölçüde devlete (Miri) ait olması, tarımsal üretimin denetim altında tutulmasını zorunlu kılmıştır. Devlet, üretimin sürekliliğini sağlamak ve vergi gelirlerinin düşmesini önlemek amacıyla köylünün toprağını terk etmesini yasaklamıştır.

Buna göre, mazereti olmaksızın toprağını üst üste üç yıl boş bırakan veya terk eden üreticiden alınan tazminat niteliğindeki vergi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Öşür
  2. B
    Haraç
  3. C
    Cizye
  4. ÇiftbozanAnswer
  5. E
    Avarız

Answer

Mazeretsiz olarak toprağını üç yıl boş bırakan köylüden alınan vergi Çiftbozan vergisidir.
Çiftbozan vergisi, Osmanlı Devleti'nde toprağın işletilmesini garanti altına almak amacıyla uygulanan bir yaptırımdır. Eğer bir çiftçi, geçerli bir mazereti (hastalık, esaret vb.) olmadan toprağı üç yıl üst üste ekmezse, hem devletin vergi kaybını telafi etmek hem de köylüyü üretime teşvik etmek (veya caydırmak) için bu vergi alınır. Bu sistem, 'toprak mülkiyeti devletin, kullanım hakkı köylünün' prensibiyle işleyen miri toprak sisteminin bir parçasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Soruda verilen temel amacı analiz edin.
Temel amaç tarımsal üretimin sürekliliğini sağlamak ve vergi kaybını önlemektir.
Osmanlı mali sisteminde toprağın boş kalması, devletin temel gelir kaynağı olan tarımsal verginin kesilmesi demektir.
2
Vergi türlerini kökenlerine göre sınıflandırın.
Öşür ve Haraç ürün bazlı; Cizye ise dini statü bazlıdır.
Sorudaki durum ürün alınmasından değil, üretimin yapılmamasından kaynaklanan bir cezadır.
3
Toprağın terki durumundaki yaptırımı belirleyin.
Köylü toprağı 3 yıl ekmezse 'çiftini bozmuş' sayılır ve Çiftbozan vergisi tahsil edilir.
Çiftbozan, üreticinin toprağa bağlılığını zorunlu kılan bir mali baskı aracıdır.

Key Concept

Üretimde Süreklilik ve Çiftbozan Vergisi

Hints

1
Osmanlı'da devletin en büyük gelir kaynağı tarımdır. Bu yüzden üretimin durması devlet için büyük bir sorundur.
2
Bu vergi bir 'ceza' veya 'tazminat' niteliği taşır. İsmi, köylünün tarımsal düzenini (çiftini) terk etmesinden gelir.
3
Toprağını üst üste üç yıl ekmeyen köylünün 'çiftini bozduğu' kabul edilir. Vergi adının içindeki kelimeye dikkat edin.

Practice More

Osmanlı'da tarımsal üretimi ve sosyal düzeni sağlayan 'Çift-Hane Sistemi'ni inceleyerek bu verginin mantığını daha iyi kavrayabilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question