Examkin

Question

Difficulty: Very hardTürkiye'de Kentsel Yerleşmeler ve Şehirlerin Fonksiyonları

Şehirlerin mekânsal organizasyonunda hiyerarşik kademelenme genellikle idari statüye (il merkezi olma durumu) paralel ilerler; ancak bazı kentsel odak noktaları, sahip oldukları stratejik ulaşım ağları, liman-demiryolu entegrasyonu veya spesifik ağır sanayi kolları sayesinde 'fonksiyonel etki alanlarını' ulusal ölçeğe taşıyarak bağlı oldukları idari merkezin (il merkezinin) bölgesel çekim gücünü gölgede bırakabilmektedir.

Buna göre, aşağıdaki kentsel yerleşme ve bağlı olduğu il eşleştirmelerinden hangisindeki ilçe merkezi, 'fonksiyonel hiyerarşinin idari hiyerarşiyi aşması' ve 'ulusal ölçekli hinterland derinliği' bakımından bu duruma en karakteristik örneği teşkil eder?

  1. İskenderun - HatayAnswer
  2. B
    İnegöl - Bursa
  3. C
    Lüleburgaz - Kırklareli
  4. D
    Bandırma - Balıkesir
  5. E
    Nazilli - Aydın

Answer

İskenderun yerleşmesinin Hatay il merkezi olan Antakya'ya göre daha geniş bir fonksiyonel etki alanına sahip olması
İskenderun, sahip olduğu devasa demir-çelik tesisleri ve bu tesislerin ihtiyacı olan hammadde ile mamul madde trafiğini yöneten uluslararası limanı sayesinde, etki alanını il sınırlarının çok ötesine taşımıştır. Limanın İç Anadolu ve Doğu Anadolu'ya demiryolu ile bağlanmış olması, şehrin bir 'ulusal kapı' haline gelmesini sağlamıştır. Bu durum, idari merkez olan Antakya'nın yerel tarım ve hizmet odaklı hiyerarşik gücünü fonksiyonel anlamda geride bırakan, Türkiye'deki en özgün 'hiyerarşik sapma' örneğidir.

Step-by-Step Solution

1
İdari ve fonksiyonel hiyerarşi kavramlarını analiz etme
Normalde il merkezlerinin en güçlü olması beklenirken, bazı ilçelerin özel fonksiyonlarla (liman, ağır sanayi) öne çıktığı belirlendi.
Sorunun temel mantığı olan 'hiyerarşik sapma' durumunu anlamak için bu ayrım gereklidir.
2
Seçeneklerdeki ilçelerin hinterland (art bölge) derinliklerini karşılaştırma
İskenderun'un hinterlandının demiryolu bağlantısı sayesinde İç ve Doğu Anadolu'ya uzandığı, diğerlerinin ise daha çok yerel veya alt bölgesel kaldığı görüldü.
Hinterland genişliği, bir şehrin fonksiyonel etki alanının en temel göstergesidir.
3
İskenderun ve Antakya (Hatay) ilişkisini değerlendirme
Antakya'nın tarım ve idari odaklı yapısına karşılık, İskenderun'un ağır sanayi ve uluslararası liman fonksiyonuyla ekonomik olarak daha baskın olduğu tespit edildi.
Bu durum, Türkiye coğrafyasında fonksiyonel hiyerarşinin idari yapıyı aştığı en tipik örnektir.

Key Concept

Şehirlerin Fonksiyonel Hiyerarşisi ve Hinterland Etkisi

Hints

1
Bir şehrin 'etki alanı' (hinterland), sadece nüfusuna değil, sunduğu hizmetin ölçeğine (yerel, bölgesel, ulusal) bağlıdır.
2
Liman ve demir yolu entegrasyonu, bir şehri yerel bir merkez olmaktan çıkarıp uluslararası bir kapı haline getirir.
3
Hatay ilindeki Antakya ve İskenderun arasındaki ilişkiyi, özellikle ağır sanayi ve dış ticaret kapasitesi üzerinden düşünün.

Practice More

Türkiye'deki 'metropoliten şehir' ve 'fonksiyonel bölge' kavramlarını, Merkezi Yerler Teorisi çerçevesinde yeniden inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:3m 0s
Rate this question

Topics

Türkiye'de Kentsel Yerleşmeler ve Şehirlerin Fonksiyonları

More questions from this topic