Question

Difficulty: MediumCümlede Anlam İlişkileri

Türkçede bazı cümleler eylemin hangi gerekçeyle yapıldığını (neden-sonuç), bazıları ise hangi hedefe yönelik olduğunu (amaç-sonuç) bildirir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylemin gerçekleşme nedeni belirtilmiştir?

  1. Gerekli ödenek zamanında gelmediğinden projenin ikinci aşamasına geçilemedi.Answer
  2. B
    Vatandaşları yeni düzenlemeler hakkında bilgilendirmek amacıyla mahalle toplantıları düzenlendi.
  3. C
    Kurum içi verimliliği en üst düzeye çıkarmak üzere yeni bir çalışma modeli benimsendi.
  4. D
    Sistemdeki güvenlik açıklarını kapatmak için yazılım ekibi gece boyunca mesai yaptı.
  5. E
    Gelecek kuşaklara daha temiz bir çevre bırakalım diye geri dönüşüm kampanyaları başlatıldı.

Answer

Gerekli ödenek zamanında gelmediğinden projenin ikinci aşamasına geçilemedi.
Doğru cevapta 'projenin ikinci aşamasına geçilememesi' sonucu, 'ödeneğin zamanında gelmemesi' gibi somut ve gerçekleşmiş bir sebebe bağlanmıştır. Bu bir neden-sonuç (gerekçe) ilişkisidir.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki ana yargıyı (eylemi) tespit et.
Ana yargı: 'projenin ikinci aşamasına geçilememesi'.
Anlam ilişkisini çözmek için önce sonucun ne olduğunu belirlemeliyiz.
2
Yargıya 'Hangi amaçla?' ve 'Hangi nedenle?' sorularını yönelt.
Soru: Neden geçilemedi? Cevap: Ödenek gelmediğinden (Gerçekleşmiş bir durum).
Neden-sonuç cümlelerinde neden bölümü genellikle gerçekleşmiş bir olayı bildirirken, amaç-sonuçta hedeflenen bir durum vardır.
3
Eki/Edatı kontrol et.
'-den/-dan' eki (gelmediğinden) cümleye neden anlamı katmıştır.
Linguistik ipuçları (için, amacıyla, -den dolayı) anlam ilişkisini doğrulamaya yardımcı olur.

Key Concept

Neden-Sonuç ve Amaç-Sonuç İlişkisi Ayrımı

Hints

1
Cümledeki yargıya 'Hangi amaçla?' sorusunu sorun; eğer mantıklı bir cevap alıyorsanız o amaç-sonuçtur.
2
Neden-sonuç cümlelerinde neden olan olay genellikle önceden gerçekleşmiştir. Amaç-sonuçta ise eylemin sonucunda ulaşılmak istenen bir hedef vardır.
3
'-mak için' kalıbı yerine 'amacıyla' kelimesini koyabiliyorsanız amaç-sonuçtur; '-dığı için' kalıbı ise genellikle neden-sonuç bildirir.

Practice More

Neden-sonuç ve amaç-sonuç ayrımını pekiştirmek için 'için' edatının kullanıldığı farklı cümle yapılarını inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Cümledeki ekleri kontrol edin: '-dığı için, -den dolayı, -ince' ekleri genellikle neden; '-mak için, -mak üzere, diye' ifadeleri ise genellikle amaç bildirir.
Estimated Time:50s
Rate this question