Examkin

Question

Difficulty: HardSomut Norm Denetimi (İtiraz Yolu)

1982 Anayasası'nda düzenlenen somut norm denetimi (itiraz yolu) mekanizmasının işleyişi, beş aylık bekleme süresinin sonuçları ve Anayasa Mahkemesi kararlarının zaman bakımından etkisi dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Anayasa Mahkemesinin işin esasına girerek verdiği ret kararının Resmî Gazete’de yayımlanmasından itibaren on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasa’ya aykırılığı itiraz yoluyla tekrar ileri sürülemez.
  2. B
    Bir davaya bakmakta olan mahkeme, uygulanacak bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükmünü Anayasa'ya aykırı görürse veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasını ciddi bulursa dosyayı Anayasa Mahkemesi'ne gönderir.
  3. C
    Anayasa Mahkemesi, işin kendisine gelişinden başlamak üzere beş ay içinde kararını vermezse ilgili mahkeme, davanın çözümünü mevcut kanun hükümlerine göre sonuçlandırmak zorundadır.
  4. D
    Yerel mahkemenin, davanın taraflarından birinin anayasaya aykırılık iddiasını 'ciddi bulmadığı' gerekçesiyle verdiği ret kararı, ancak davanın esası hakkında verilen hükümle birlikte bir üst mahkemeye taşınabilir.
  5. Anayasa Mahkemesi’nin beş aylık süre dolduktan sonra verdiği iptal kararı, yerel mahkeme tarafından davanın esası hakkında verilen karar henüz kesinleşmemiş olsa dahi, o davada uygulanma imkanına sahip değildir.Answer

Answer

Anayasa Mahkemesi'nin beş aylık süre dolduktan sonra verdiği iptal kararının, yerel mahkemedeki karar kesinleşmediği sürece uygulanmayacağını belirten ifade yanlıştır.
Yanlış olan seçenek, Anayasa Mahkemesi'nin beş aylık süreden sonra verdiği iptal kararının kesinleşmemiş davalarda uygulanamayacağını iddia etmektedir. Oysa 1982 Anayasası'nın 152. maddesinin son fıkrası açıkça; 'Ancak, Anayasa Mahkemesinin kararı, esas hakkındaki karar kesinleşinceye kadar gelirse, mahkeme buna uymak zorundadır' hükmünü amirdir. Bu nedenle, yerel mahkemenin verdiği karar henüz kesinleşmemişse (üst yargı yolları açıksa), geç gelen iptal kararı o davada uygulanmak zorundadır.

Step-by-Step Solution

1
İtiraz yolunda (somut norm denetimi) beş aylık bekleme süresinin anlamını belirle.
Bu süre, mahkemenin davayı durdurup AYM kararını beklemesi gereken maksimum süredir.
Anayasa, davanın gereksiz yere uzamasını engellemek için bu sınırı belirlemiştir.
2
Beş ay dolduktan sonra AYM henüz karar vermemişse yerel mahkemenin ne yapması gerektiğini incele.
Mahkeme, davayı yürürlükteki mevcut hükümlere göre karara bağlayabilir.
Yargılamanın devamlılığı ilkesi gereği bu yetki yerel mahkemeye tanınmıştır.
3
Anayasa'nın 152. maddesindeki istisnai hükmü hatırla.
Eğer yerel mahkeme kararını vermiş olsa bile, karar henüz kesinleşmeden (istinaf veya temyiz aşamasındayken) AYM'den iptal kararı gelirse mahkeme buna uymak zorundadır.
Anayasa, hukuka aykırılığı tescillenmiş bir normun kesinleşmemiş davalarda uygulanmasını istememektedir.

Key Concept

İtiraz Yolu ve AYM Kararlarının Kesinleşmemiş Davalara Etkisi

Hints

1
İtiraz yolunda mahkemenin AYM'yi bekleme süresi olan 5 ayı, davanın kesin olarak sonuçlanması sınırı ile karıştırmayın.
2
Anayasa Mahkemesi kararları geriye yürümez; ancak 'bakılmakta olan' ve henüz 'kesinleşmemiş' davalar için özel bir kural vardır.
3
Anayasa'nın 152. maddesinin son cümlesine odaklanın: İptal kararı 'karar kesinleşinceye kadar' gelirse ne olur?

Practice More

İtiraz yolu ile İptal davası arasındaki farkları (kimlerin başvurabileceği, süre sınırları vb.) karşılaştıran bir tablo hazırlayarak konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Somut Norm Denetimi (İtiraz Yolu)

More questions from this topic