Question

Difficulty: HardTürkiye'nin Jeolojik Oluşumu

Türkiye'nin jeolojik gelişim süreci ile levha hareketleri arasındaki ilişki dikkate alındığında; Avrasya, Arap ve Afrika levhalarının etkileşimi sonucunda Anadolu kütlesinde meydana gelen değişimlerle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

  1. A
    Tetis Denizi tabanında biriken tortul tabakaların, levhaların birbirine yaklaşmasıyla kıvrılarak Kuzey Anadolu ve Toros dağ sistemlerini oluşturması
  2. B
    Doğu Anadolu'da levha sıkışmasının şiddetli olmasına bağlı olarak yer kabuğunun kalınlaşması ve bölgenin ortalama yükseltisinin artması
  3. C
    Anadolu levhasının batıya doğru hareketi ve bu süreçte Batı Anadolu'da gerilme kuvvetlerine bağlı olarak horst-graben sistemlerinin gelişmesi
  4. D
    Anadolu arazisinin III. Jeolojik Zaman sonlarında dış kuvvetlerce aşındırılarak peneplen haline gelmesi ve IV. Jeolojik Zaman'da epirojenik olarak toptan yükselmesi
  5. Zonguldak ve çevresindeki taş kömürü yataklarının, III. Jeolojik Zaman'daki Alp-Himalaya kıvrımlanması sırasında bitki kalıntılarının basınç altında kalmasıyla oluşmasıAnswer

Answer

Zonguldak ve çevresindeki taş kömürü yataklarının III. Jeolojik Zaman'da oluştuğunu savunan ifade yanlıştır; çünkü bu yataklar I. Jeolojik Zaman'da (Paleozoik) meydana gelmiştir.
Doğru cevap olan 'Zonguldak çevresindeki taş kömürü yataklarının III. Zaman'da oluştuğu' yargısı yanlıştır. Taş kömürü yatakları, I. Jeolojik Zaman'daki (Paleozoik) karbonifer döneminde oluşmuş masif kütlelerin bir parçasıdır. III. Jeolojik Zaman'da (Tersiyer) ise Türkiye'de taş kömürü değil; linyit, petrol, bor ve tuz yatakları oluşmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Türkiye'nin ana dağ kuşaklarının oluşum sürecini analiz etme
Kuzey Anadolu Dağları ve Toroslar, III. Zaman'da (Tersiyer) Tetis Denizi tortullarının sıkışmasıyla (Alp-Himalaya orojenezi) oluşmuştur.
Bölgesel tektonik hareketlerin zamanlamasını doğrulamak için.
2
Doğu ve Batı Anadolu'daki tektonik rejimleri karşılaştırma
Doğu Anadolu sıkışma (kabuk kalınlaşması), Batı Anadolu ise Anadolu'nun batıya kaçışı sonucu gerilme (horst-graben) etkisindedir.
Bölgesel yapı farklarının nedenlerini belirlemek için.
3
Yeraltı kaynaklarının oluşum zamanlarını kontrol etme
Taş kömürü I. Zaman (Paleozoik) ürünü iken, linyit, petrol ve bor mineralleri III. Zaman (Tersiyer) ürünüdür.
Seçeneklerdeki tarihsel hatayı tespit etmek için.

Key Concept

Jeolojik Zamanlar ve Türkiye'nin Tektonik Oluşumu

Hints

1
Türkiye'de taş kömürü ve linyitin oluştuğu jeolojik zamanların farklı olduğunu hatırlayın.
2
Taş kömürü I. Jeolojik Zaman'a (Paleozoik), Alp-Himalaya orojenezi ise III. Jeolojik Zaman'a (Tersiyer) aittir.
3
Eğer bir yeraltı kaynağı şiddetli kıvrılma süreçlerinden çok daha önce oluşmuşsa, o orojenez sırasında oluştuğu söylenemez.

Practice More

Türkiye'deki masif arazilerin dağılışını ve bu arazilerin deprem riskiyle ilişkisini inceleyen bir soru çözebilirsiniz.

Alternative Method

Jeolojik zaman eşleştirmesi yaparak ilerleyin: I. Zaman = Taş kömürü / Masifler; III. Zaman = Alp Orojenezi / Linyit / Petrol / Bor; IV. Zaman = Boğazlar / Egeid Karası çökmesi.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question