Doğa sporları kulübü üyesi bir grup dağcı, tırmanışları sırasında sirk gölleri, hörgüç kayalar, moren yığınları ve buzul vadisi gibi oluşumların fotoğraflarını çekmiştir. Rehberleri; bulundukları enlem dereceleri dikkate alındığında aslında bu şekillerin Türkiye'de görülmesinin beklenmediğini ve dış kuvvetler arasında etki alanının en dar olduğunu belirtmiştir. Buna rağmen Dördüncü Jeolojik Zaman'dan (Kuvaterner) günümüze ulaşan bu izlerin ve bazı zirvelerdeki aktif kütlelerin, ülkenin sahip olduğu özel bir coğrafi şart sayesinde oluşabildiğini eklemiştir.
Buna göre, rehberin bahsettiği bu yer şekillerinin ülkemizde görülmesini sağlayan temel faktör aşağıdakilerden hangisidir?
- Yükselti ortalaması fazla olan dağlık alanların bulunmasıAnswer
- BOrta kuşakta yer almasına bağlı olarak dört mevsimin belirgin yaşanması
- CFarklı jeolojik devirlerde oluşmuş arazilerin bir arada bulunması
- DKolay çözünebilen kireç taşı ve alçı taşı gibi kayaçların yaygın olması
Answer
Yükselti ortalaması fazla olan dağlık alanların bulunması
Türkiye orta kuşakta yer aldığı için matematik konum gereği buzulların deniz seviyesinde şekillendirici bir etkisi yoktur. Dış kuvvetler arasında etki alanı en dar olan kuvvet bu nedenle buzullardır. Ancak Türkiye'nin ortalama yükseltisi oldukça fazladır (özel konum). Yükseltiye bağlı olarak sıcaklıkların düşmesi, Kuvaterner (Dördüncü Jeolojik Zaman) döneminde ve günümüzde bazı yüksek dağ zirvelerinde sirk gölü, hörgüç kaya, moren ve buzul vadisi gibi şekillerin oluşmasını sağlamıştır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Buzul Şekillerinin Özel Konumla İlişkisi
Hints
1
Türkiye'nin orta kuşakta bulunması (matematik konum), buzulların deniz seviyesine inmesini engeller.
2
Sirk gölü, hörgüç kaya ve moren gibi buzul izlerine rastlanabilmesi için sıcaklığın yıl boyunca çok düşük olduğu alanlara ihtiyaç vardır.
3
Ülkemizde sıcaklığın kalıcı karların oluşabileceği kadar düştüğü yerler, ancak özel konumun bir sonucu olan çok yüksek dağlık alanlardır.