Türkiye'de maden işleme tesislerinin kuruluş yeri belirlenirken hammaddeye yakınlık, enerji kaynağına yakınlık ve ulaşım-pazarlama olanakları gibi temel ekonomik faktörler dikkate alınır. Bazı tesisler doğrudan maden yatağının bulunduğu alana inşa edilirken, bazıları ise ithalat ve ihracat kolaylığı sağlayan liman şehirlerine kurulmuştur.
Buna göre, aşağıdaki tabloda verilen maden, çıkarım alanı ve işleme tesisi eşleştirmelerinden hangilerinde tesisin kuruluş yeri, 'hammaddeye yakınlık' ilkesinden ziyade 'ulaşım' faktörüyle açıklanır?
| No | Maden | Çıkarım Alanı | İşleme Tesisi |
|---|---|---|---|
| I | Bakır | Kastamonu (Küre) | Samsun |
| II | Krom | Elazığ (Guleman) | Elazığ |
| III | Demir | Sivas (Divriği) | İskenderun |
| IV | Kurşun ve Çinko | Elazığ (Keban) | Elazığ |
| V | Bor Mineralleri | Balıkesir (Bigadiç) | Balıkesir (Bandırma) |
Aşağıdakilerden hangisi bu durumu doğru bir şekilde ifade eder?
- AI ve II
- BII ve IV
- I, III ve VAnswer
- DII, III ve IV
- EI, II, III, IV ve V
Answer
I, III ve V numaralı öncüllerdeki tesisler ulaşım faktörüyle kurulmuştur.
Doğru cevap olan seçenek, hammaddeye uzak ancak ulaşım ve liman avantajı olan merkezleri (Samsun'da bakır işletmesi, İskenderun'da demir-çelik fabrikası ve Bandırma'da bor/asit tesisleri) bir araya getirmektedir. Bu tesislerin yer seçiminde temel kriter, işlenen ürünlerin pazarlanması ve sevkiyatındaki kolaylıktır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Maden İşleme Tesislerinin Kuruluş Yeri Faktörleri
Hints
1
Liman şehirlerindeki fabrikaların genellikle hammaddeye uzak, ulaşıma yakın olduğunu unutmayın.
2
Samsun'da bakır, İskenderun'da ise demir madeni çıkarılmamaktadır; bu madenler buralara uzak illerden taşınmaktadır.
3
Bakır Küre'den Samsun'a, Demir Sivas'tan İskenderun'a, Bor ise Bigadiç'ten Bandırma'ya ulaşım ve liman avantajı için getirilir.
Practice More
Karabük ve Ereğli Demir-Çelik fabrikalarının kuruluş nedenini (enerji kaynağına yakınlık) bu örneklerle karşılaştırarak çalışın.
Alternative Method
Fabrikaları 'Maden yerinde mi?' yoksa 'Liman şehrinde mi?' diye gruplandırarak eleme yapabilirsiniz.
Estimated Time:1m 40s