Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Bitki Örtüsü: Çalı Formasyonu

Türkiye'de çalı formasyonları; maki, garig ve psödomaki (yalancı maki) olmak üzere üç ana gruba ayrılmaktadır. Bu formasyonların ortaya çıkışı, yayılış alanları ve ekolojik özellikleri göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu bitki toplulukları ile ilgili coğrafi açıdan doğru bir açıklamadır?

  1. Psödomaki (yalancı maki), Kuzey Anadolu dağlarının denize bakan yamaçlarında nemli iklim şartları altında ormanların tahrip edilmesiyle oluşan ve bünyesinde yaprak döken türleri de barındıran topluluklardır.Answer
  2. B
    Makilerin yetişme üst sınırı, sıcaklık ve enlem ilişkisine bağlı olarak Akdeniz kıyılarından Marmara kıyılarına doğru gidildikçe kademeli olarak yükselmektedir.
  3. C
    Garigler, özellikle İç Anadolu'daki antropojen bozkır alanlarında ormanların tahrip edilmesiyle oluşan, kuraklığa en dayanıklı çalı formasyonudur.
  4. D
    Sandal, kocayemiş, defne ve zakkum gibi her dem yeşil kalan türler, Karadeniz kuşağındaki psödomaki formasyonunun karakteristik üyeleridir.
  5. E
    Maki formasyonu, Türkiye'nin batı ve güney kıyılarında beşerî müdahale olmaksızın iklim şartlarına bağlı olarak gelişen birincil (primer) bitki örtüsüdür.

Answer

Psödomaki toplulukları, Karadeniz kıyı kuşağında nemli şartlarda orman tahribiyle oluşan ve yaprak döken ağaççıkları da içeren çalılardır.
Doğru olan açıklama, psödomakilerin Karadeniz kıyılarında ormanların tahribiyle oluştuğunu ve yaprak döken türleri de içerdiğini belirten ifadedir. Psödomaki, 'yalancı maki' anlamına gelir ve nemli Karadeniz iklimine uyum sağlamış, makiye benzeyen ancak botanik açıdan farklılık gösteren bir gruptur.

Step-by-Step Solution

1
Çalı formasyonlarının sınıflandırılması
Maki (Akdeniz), Garig (Akdeniz - maki tahribi), Psödomaki (Karadeniz - orman tahribi).
Türkiye'deki çalı türlerinin coğrafi dağılımını belirlemek için temel sınıflandırma gereklidir.
2
Oluşum kökeninin analizi
Türkiye'deki çalıların neredeyse tamamı orman tahribi sonucu oluşan 'sekonder' (ikincil) topluluklardır.
Doğal bitki örtüsü ile tahribat sonucu oluşan örtü arasındaki farkı ayırt etmek gerekir.
3
Enlem-Sıcaklık ilişkisinin üst sınıra etkisini değerlendirme
Güneyden kuzeye gidildikçe sıcaklık düştüğü için bitki yetişme üst sınırı alçalır.
Matematik konumun (enlem) bitki kuşakları üzerindeki etkisini doğrulamak için gereklidir.

Key Concept

Çalı formasyonlarının (Maki, Garig, Psödomaki) ekolojik özellikleri ve dağılışı

Hints

1
Türkiye'deki çalı topluluklarının hemen hemen hepsinin 'sekonder' (ikincil) yani tahribat ürünü olduğunu unutmayın.
2
Karadeniz kıyılarında nemli şartlarda yetişen çalılara 'psödomaki' (yalancı maki) denildiğini hatırlayın.
3
Enlem etkisiyle sıcaklık azaldığında, bir bitkinin hayatta kalabileceği maksimum yükseklik (üst sınır) azalır.

Practice More

Akdeniz'den Marmara'ya gidildikçe maki üst sınırının değişimi ile Karadeniz'deki orman üst sınırının nemlilikle ilişkisini karşılaştırın.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question