Question

Difficulty: Medium"de", "ki" ve "mi"nin Yazımı

Türkçede "de", "ki" ve "mi" ögelerinin yazımı; bu yapıların cümlede üstlendiği dil bilgisel görevlere (ek, bağlaç, edat) ve bazı kalıplaşmış kullanımlara göre farklılık gösterir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu kurallardan birine uyulmamasından kaynaklanan bir yazım yanlışı vardır?

  1. A
    Oysaki biz bu projeyi vaktinde bitirebilmek için kurumun tüm imkânlarını seferber etmiştik.
  2. B
    Sizin raporunuz tamamlanmış ancak bizimki henüz taslak aşamasında olduğu için biraz daha zamana ihtiyacımız var.
  3. C
    Bahar gelip de her yer yeşillendi mi güzel mi güzel bir manzara çıkardı ortaya bu ıssız yaylada.
  4. Bu kadar yolu gelmişte bizi görmeden dönmüş; buna gerçekten inanmak çok güç.Answer
  5. E
    Derslerine düzenli çalış ki istediğin başarıyı elde etmek için önünde hiçbir engel kalmasın.

Answer

Cümlede geçen 'gelmişte' ifadesindeki 'de' bağlaçtır; bağlaçlar her zaman ayrı yazılır ve hiçbir zaman sertleşerek 'te/ta' formuna girmez.
İlgili cümlede yer alan "gelmişte" sözcüğü aslında bir fiil ve bir bağlaçtan oluşmaktadır. Türkçede bağlaç olan "de" kendinden önceki sözcükten her zaman ayrı yazılır. Ayrıca bağlaç olan "de", bulunma durum eki (-de/-da) gibi ünsüz benzeşmesine uğrayarak "te/ta" biçimine dönüşmez. Bu nedenle doğrusu "gelmiş de" olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki 'de', 'ki' ve 'mi' yapılarını tespit etme
Seçeneklerdeki oysaki (kalıplaşmış ki), bizimki (ilgi zamiri ki), gelip de (bağlaç de), yeşillendi mi (zaman anlamlı mi), güzel mi güzel (pekiştirme mi), gelmişte (bağlaç de) ve çalış ki (bağlaç ki) yapıları belirlenir.
Yazım kurallarını kontrol edebilmek için önce ilgili dil bilgisel ögelerin görevlerini belirlemek gerekir.
2
Bağlaç olan 'de'nin yazım kuralını uygulama
'Gelmiş de' ifadesindeki 'de' bağlaçtır. Bağlaç olan 'de' sözcükten ayrı yazılmalı ve asla 'te' şeklinde sertleşmemelidir.
Türkçede bağlaç olan de/da, bulunma durum eki olan -de/-da ile karıştırılmamalıdır; bağlaç olan her zaman ayrı ve yumuşak yazılır.

Key Concept

Bağlaç olan 'de/da' ve 'ki'nin yazımı ile 'mi' soru ekinin her durumda ayrı yazılması.

Practice More

Bağlaç olan 'de' ile ek olan '-de'yi ayırt etmek için cümleden çıkarma yöntemini kullanabilirsiniz. Çıkarıldığında anlam bozulmuyorsa bağlaçtır.
Estimated Time:50s
Rate this question