Question

Difficulty: HardParlamento Kararları

19821982 Anayasası'na göre Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), görevlerini "kanun" koyarak veya "parlamento kararı" alarak yerine getirir. Bu iki işlem türünün tabi olduğu hukuki rejim ve yargısal denetim yolları birbirinden farklıdır.

Aşağıdaki tabloda TBMM'nin bazı işlemleri, bu işlemlerin hukuki nitelikleri ve yargısal denetim durumları eşleştirilmiştir:

NoİşlemHukuki NiteliğiYargısal Denetim
IPara basılmasına karar verilmesiKanunAnayasa Mahkemesi
IITBMM İçtüzüğü'nün değiştirilmesiParlamento KararıAnayasa Mahkemesi
IIIMilletlerarası antlaşmaların onaylanmasının uygun bulunmasıKanunYok
IVSavaş ilanına karar verilmesiParlamento KararıYok
VYasama dokunulmazlığının kaldırılmasıParlamento KararıYok

Buna göre, tablodaki numaralandırılmış işlemlerden hangisinin yargısal denetim durumu yanlış belirtilmiştir?

  1. A
    I
  2. B
    II
  3. C
    III
  4. D
    IV
  5. VAnswer

Answer

Yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına ilişkin parlamento kararının yargısal denetimi Anayasa Mahkemesi tarafından yapıldığı için tablodaki V numaralı satır hatalıdır.
Yasama dokunulmazlığının kaldırılması bir parlamento kararıdır. Kural olarak parlamento kararlarına karşı yargı yolu kapalı olsa da, 19821982 Anayasası'nın 8585. maddesi uyarınca bu karara karşı ilgili milletvekili veya bir başka milletvekili tarafından 77 gün içinde Anayasa Mahkemesine iptal başvurusu yapılabilir. Dolayısıyla yargısal denetimin olmadığını belirten beşinci satırdaki bilgi yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
İşlemlerin 'Kanun' mu yoksa 'Parlamento Kararı' mı olduğu belirlenir.
Para basılması ve antlaşma onayı 'Kanun'; İçtüzük, savaş ilanı ve dokunulmazlık kaldırma 'Parlamento Kararı'dır.
Hukuki rejimin belirlenmesi için öncelikle işlemin niteliğinin bilinmesi gerekir.
2
Genel yargısal denetim kuralları uygulanır.
Kanunlar kural olarak AYM denetimine tabidir, parlamento kararları ise kural olarak denetim dışıdır.
Ana kuralın tespiti, istisnaların ayırt edilmesini sağlar.
3
Özel istisnalar kontrol edilir.
İçtüzük ve Dokunulmazlık (parlamento kararı olmalarına rağmen) AYM denetimine tabidir. Milletlerarası antlaşma onay kanunları ise (kanun olmasına rağmen) AYM denetimi dışındadır.
Sorunun zorluk düzeyi bu ters istisnaların bilinmesini gerektirir.
4
Tablo ile karşılaştırma yapılır.
V numaralı satırda 'Yok' yazması, dokunulmazlığın kaldırılmasına karşı AYM'ye gidilebilmesi gerçeğiyle çelişmektedir.
Hatalı bilginin tespiti ile doğru seçeneğe ulaşılır.

Key Concept

Parlamento Kararlarının Yargısal Denetim İstisnaları

Hints

1
Anayasa Mahkemesi'nin denetlediği sadece üç tane parlamento kararı olduğunu hatırlayın.

Practice More

Parlamento kararlarının Resmi Gazete'de yayımlanma süreci ile kanunların Cumhurbaşkanı tarafından yayımlanma süreci arasındaki farkları inceleyin.
Estimated Time:1m 40s
Rate this question