Question

Difficulty: MediumMusul Sorunu ve Ankara Antlaşması

Lozan Barış Konferansı’nda çözülemeyerek Türkiye ile İngiltere arasındaki ikili görüşmelere ve Milletler Cemiyeti’ne havale edilen Musul Sorunu, 55 Haziran 19261926 tarihinde imzalanan Ankara Antlaşması ile çözüme kavuşmuştur. Bu antlaşmanın hükümleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bölgenin geleceği ve ekonomik haklar konusunda varılan mutabakatlardan biridir?

  1. Musul petrollerinden elde edilecek gelirin %10’u 2525 yıl süreyle Türkiye’ye verilecektir.Answer
  2. B
    Musul ve Kerkük bölgelerinde halkın görüşüne başvurulması amacıyla plebisit (halk oylaması) yapılacaktır.
  3. C
    Hakkari bölgesi ile Musul hattı tamamen İngiliz mandasındaki Irak yönetimine bırakılacaktır.
  4. D
    Türkiye'nin Musul üzerindeki haklarından vazgeçmesi karşılığında Boğazlar üzerindeki tam egemenliği İngiltere tarafından tanınacaktır.
  5. E
    Musul ve çevresi, Milletler Cemiyeti tarafından on yıl süreyle tarafsız bölge ilan edilecektir.

Answer

1926 Ankara Antlaşması ile Musul ve Kerkük İngiliz mandasındaki Irak'a bırakılırken, Türkiye'ye Musul petrollerinden elde edilecek gelirin %10'u 25 yıl süreyle verilmesi kararlaştırılmıştır.
Doğru seçenek, antlaşmanın 1414. maddesinde yer alan mali hükmü ifade eder. Türkiye, Musul üzerindeki haklarından feragat etmesi karşılığında bölgedeki petrol gelirinin bir kısmını (yüzde on) belirli bir süre (yirmi beş yıl) boyunca alma hakkı kazanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Olayın tarihsel sürecini belirle.
Lozan'da çözülemeyen Musul sorununun 19261926 Ankara Antlaşması ile sonuçlandığı görülür.
Sorunun hangi antlaşma ile çözüldüğünü bilmek, doğru hükümleri analiz etmek için gereklidir.
2
Antlaşmanın toprakla ilgili hükümlerini hatırla.
Musul ve Kerkük Irak'a, Hakkari ise Türkiye'ye bırakılmıştır.
Toprak paylaşımları, yanlış seçenekleri (Hakkari'nin Irak'a bırakılması gibi) elemek için önemlidir.
3
Antlaşmanın ekonomik tavizlerini değerlendir.
Türkiye'nin kaybına karşılık petrol gelirlerinden pay alma hakkı tanınmıştır.
Misak-ı Milli'den verilen bu büyük taviz karşılığında elde edilen mali kazanç antlaşmanın temel maddelerinden biridir.

Key Concept

1926 Ankara Antlaşması hükümleri ve ekonomik kazanımlar

Hints

1
Türkiye'nin Musul'dan vazgeçmesi karşılığında elde ettiği tek somut kazanç ekonomiktir.
2
Bu ekonomik kazanç, bölgedeki yeraltı kaynaklarından (petrol) alınacak bir payı ve belirli bir süreyi kapsar.
3
Antlaşmada belirlenen süre 25 yıl, pay ise yüzde ondur.

Practice More

Musul Sorunu'nun çözümü sırasında iç politikada yaşanan Şeyh Sait İsyanı'nın dış politikaya etkilerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question