Question

Difficulty: Very hardLozan Barış Antlaşması

Lozan Barış Konferansı sürecinde İtilaf Devletleri, adli kapitülasyonların kaldırılmasına karşılık Türk yargı sisteminin yabancılar için yeterli güvenceyi sağlamadığını ileri sürerek "adli denetim" talebinde bulunmuşlardır. Türkiye ise tam bağımsızlık ilkesinden ödün vermemek adına bu talepleri reddetmiş, ancak bir uzlaşma zemini oluşturmak amacıyla konferans sırasında bir "Adli Yönetim Beyannamesi" (Adli Bildiri) yayımlamıştır.

Bu beyanname ile Türkiye'nin egemenlik haklarını koruyarak kabul ettiği düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Savaşta tarafsız kalmış ülkelerden seçilecek Avrupalı hukuk uzmanlarının, Türk hükümetinin hizmetine danışman olarak alınmasıAnswer
  2. B
    Azınlıkların aile ve miras hukukuna ilişkin uyuşmazlıklarında cemaat mahkemelerinin yetkisinin 10 yıl daha devam etmesi
  3. C
    İtilaf Devletleri tarafından atanacak bir Uluslararası Adalet Komisyonu'nun Türk mahkemelerini denetlemesi
  4. D
    Kapitülasyonların sadece adli kısmının, Milletler Cemiyeti'nin nihai kararına kadar askıya alınması
  5. E
    Osmanlı döneminde yabancılar için kurulan Karma Mahkemelerin, devam eden davalar sonuçlanana kadar faaliyetini sürdürmesi

Answer

Türk hükümetinin hizmetine, savaşta tarafsız kalmış ülkelerden seçilen Avrupalı hukuk uzmanlarını danışman (müşavir) olarak alması
Lozan Barış Antlaşması'nın ek belgelerinden biri olan Adli Yönetim Beyannamesi'ne göre Türkiye; yargı reformlarını hazırlamak ve yabancıların şikayetlerini dinlemek üzere, savaşta yer almamış tarafsız Avrupa devletlerinden (İspanya, Hollanda, İskandinav ülkeleri vb.) 44-55 hukuk uzmanını 55 yıl süreyle hizmetine almayı kabul etmiştir. Bu uzmanlar Türk memuru statüsünde olup hüküm verme yetkisine sahip değillerdi, bu sayede yargı egemenliği korunmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Konferanstaki çatışma noktasını belirleyin.
İtilaf Devletleri adli kapitülasyonların kalkmasına karşılık denetim isterken, Türkiye tam bağımsız yargı istemektedir.
Tam bağımsızlık, yabancı müdahalesinin her türlüsünün reddini gerektirir.
2
Uzlaşma formülünü analiz edin.
Türkiye, egemenliğini zedelemeyen bir 'Adli Bildiri' yayımlayarak tarafsız uzman istihdamını kabul etmiştir.
Bu yöntem, yargı yetkisini devretmeden yabancı devletlerin 'güven' kaygılarını gidermeyi amaçlayan diplomatik bir manevradır.
3
Uzmanların niteliğini ve süresini değerlendirin.
Uzmanlar tarafsız ülkelerden seçilmeli ve görev süreleri 55 yıl ile sınırlı tutulmalıdır.
Savaşan devletlerden uzman alınmaması, tarafsızlığı ve siyasi baskının önlenmesini sağlar.

Key Concept

Lozan Adli Bildirisi ve Yargı Bağımsızlığı

Hints

1
Türkiye'nin egemenliğinden taviz vermediği ama diplomatik bir orta yol bulduğu bir düzenlemeyi düşünün.

Practice More

Lozan'da çözülemeyip daha sonra Milletler Cemiyeti'ne giden 'Musul Sorunu' ile 'Adli Bildiri' arasındaki egemenlik farklarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question