Examkin

Question

Difficulty: Very hardMilletvekilliğinin Kazanılması ve Yemin

Bir kişinin milletvekili seçilip İl Seçim Kurulu tarafından düzenlenen seçim tutanağını (mazbata) alması ile TBMM Genel Kurulu'nda ant içmesi arasındaki sürece ilişkin; 'milletvekilliği sıfatının kazanılması' (iktisap) ve 'yasama yetkilerinin kullanılması' (ifa) arasındaki hukuki ilişki bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Ant içme işlemi milletvekilliği sıfatını kuran (telsisi) bir işlemdir; bu nedenle ant içmeyen kişi henüz milletvekili sayılmaz ve yasama dokunulmazlığından yararlanamaz.
  2. Milletvekilliği sıfatı mazbatanın düzenlenmesiyle kazanılır; ancak ant içme, bu sıfatın sağladığı yasama yetkilerinin fiilen kullanılabilmesi için öngörülen bir 'göreve başlama şartı' niteliğindedir.Answer
  3. C
    Ant içmeyen bir milletvekili, TBMM Genel Kurulu'ndaki görüşmelere katılamasa da yasama yetkisi kapsamında kanun teklifi verme ve yazılı soru sorma hakkına sahiptir.
  4. D
    Seçim tutanağını aldığı halde makul bir süre içinde ant içmekten imtina eden kişinin milletvekilliği sıfatı, herhangi bir parlamento kararına gerek kalmaksızın kendiliğinden hükümsüz sayılır.
  5. E
    Mazbatasını alan kişi ant içmedikçe milletvekilliği özlük haklarından (maaş ve yolluk) yararlanamaz; bu haklar ancak ant içme işleminin tamamlandığı tarihten itibaren tahakkuk eder.

Answer

Milletvekilliği sıfatı mazbatanın düzenlenmesiyle kazanılır; ancak ant içme, bu sıfatın sağladığı yasama yetkilerinin fiilen kullanılabilmesi için bir göreve başlama şartıdır.
Türk parlamento hukukunda milletvekilliği sıfatı, yetkili seçim kurullarınca seçim sonuçlarının belirlenip mazbatanın düzenlenmesiyle 'iktisap' edilir. Bu andan itibaren kişi hukuken milletvekilidir. Ancak 19821982 Anayasası'nın 8181. maddesi, milletvekillerinin 'göreve başlamadan önce' ant içmelerini şart koşmuştur. Bu durum, ant içmeyi bir 'göreve başlama şartı' (icrai işlem) haline getirir; yani yemin etmeyen bir milletvekili sıfatını korumasına rağmen meclis çalışmalarına katılamaz, oy kullanamaz veya kanun teklifi veremez.

Step-by-Step Solution

1
Milletvekilliği sıfatının hangi anda kazanıldığını belirle.
Milletvekilliği sıfatı, İl Seçim Kurulu tarafından mazbatanın (seçim tutanağının) düzenlendiği anda kazanılır.
Seçim sonuçlarının kesinleşmesiyle kişinin halkın temsilcisi olma statüsü hukuken tescillenmiş olur.
2
Ant içme (yemin) işleminin hukuki niteliğini analiz et.
Ant içme, 19821982 Anayasası'nın 8181. maddesi uyarınca 'göreve başlamadan önce' yerine getirilmesi gereken bir şarttır; kurucu bir işlem değildir.
Yemin, kazanılmış olan sıfatın aktif hale getirilmesi ve yasama yetkilerinin (oy, söz, imza) kullanılabilmesi için anayasal bir ön şarttır.
3
Mazbata ile yemin arasındaki süre zarfındaki hakları değerlendir.
Bu süreçte kişi milletvekili sıfatına sahiptir; yasama dokunulmazlığından yararlanır ve mali hakları (maaş/yolluk) işlemeye başlar ancak yasama yetkilerini kullanamaz.
Sıfatın kazanılması (iktisap) ile görevin yerine getirilmesi (ifa) farklı hukuki rejimlere tabidir.

Key Concept

Milletvekilliği Sıfatının Kazanılması (İktisap) vs. Yasama Görevinin İfası (Başlama)

Hints

1
Milletvekilliği sıfatının kazanılması ile bu sıfatın gerektirdiği görevlerin fiilen yapılması arasındaki farka odaklanın.
2
Yasama dokunulmazlığının ne zaman başladığını hatırlayın; bu, sıfatın ne zaman kazanıldığıyla doğrudan ilişkilidir.
3
Ant içme (yemin), hukuk terminolojisinde bir 'kurucu unsur' mudur yoksa sadece göreve başlamak için gerekli bir 'şart işlem' midir?

Practice More

Milletvekilliği dokunulmazlığının kaldırılması ve milletvekilliğinin düşmesi süreçlerini karşılaştırarak öğrenmenizi pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question

Topics

Milletvekilliğinin Kazanılması ve Yemin

More questions from this topic