Question

Difficulty: MediumBâb-ı Âli Baskını

İttihat ve Terakki Cemiyeti mensuplarının 2323 Ocak 19131913 tarihinde gerçekleştirdiği ve Osmanlı tarihinde 'Bâb-ı Âli Baskını' olarak adlandırılan gelişmenin temel niteliği dikkate alındığında, bu olayla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. Mevcut hükümetin askeri güç kullanılarak istifaya zorlanmasıyla gerçekleştirilen bir hükümet darbesidir.Answer
  2. B
    Osmanlı Devleti'nde anayasal düzene son vererek mutlak monarşiye geri dönülmesini sağlamıştır.
  3. C
    Halkın geniş katılımıyla gerçekleşen ve padişahın tahttan indirilmesine yol açan bir ihtilaldir.
  4. D
    II.II. Meşrutiyet'in ilan edilmesine zemin hazırlayan en önemli siyasi gelişmedir.
  5. E
    İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin yönetimdeki etkisinin sona ermesine ve partinin kapatılmasına neden olmuştur.

Answer

Bâb-ı Âli Baskını, mevcut hükümetin askeri müdahaleyle düşürülüp yerine yeni bir hükümetin kurulmasıyla sonuçlanan bir hükümet darbesidir.
Doğru seçenek, baskının niteliğini tam olarak yansıtmaktadır; çünkü askeri bir müdahale ile yürütme organının başındaki kabine zorla değiştirilmiştir. Bu durum siyaset biliminde ve tarihte 'hükümet darbesi' (coup d'état) olarak tanımlanır.

Step-by-Step Solution

1
Olayın kapsamını belirle.
Bâb-ı Âli Baskını, 2323 Ocak 19131913'te İttihat ve Terakki tarafından yapılmıştır.
Olayın niteliğini anlamak için kimin kime karşı yaptığını bilmek gerekir.
2
Sonuçları analiz et.
Kâmil Paşa (Hürriyet ve İtilaf yanlısı) istifa ettirilmiş, Mahmut Şevket Paşa sadrazam olmuştur.
Bu değişim bir rejim değişikliği değil, yürütme organının (hükümetin) el değiştirmesidir.
3
Kavramsal ayrım yap.
Padişah veya Anayasa değişmediği için buna 'hükümet darbesi' denir.
KPSS'de hükümet darbesi ile rejim değişikliği (ihtilal) farkı sıkça sorulmaktadır.

Key Concept

Hükümet Darbesi ve Rejim Değişikliği Ayrımı

Hints

1
Bâb-ı Âli, Osmanlı Devleti'nde hükümet (sadrazamlık) binasına verilen isimdir.
2
Bu baskın sırasında padişah değişikliği mi yoksa sadrazam değişikliği mi yaşandığını hatırlayın.
3
İttihatçıların Kâmil Paşa'yı istifaya zorlayıp Mahmut Şevket Paşa'yı getirmesi tipik bir kabine müdahalesidir.

Practice More

Bâb-ı Âli Baskını ile 3131 Mart Vakası'nı (Rejim değişikliği girişimi) karşılaştırarak farklarını not ediniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question