Question

Difficulty: MediumKıyı Tipleri ve Şekilleri

Bir coğrafya araştırmacısı, saha çalışması yürüttüğü bir kıyı kuşağında şu temel özellikleri raporlamıştır:

• Deniz derinliği az olup kıta sahanlığı (şelf alanı) geniştir; bu elverişli ortam tombolo, lagün ve geniş kumsallar gibi dalga biriktirme şekillerinin yaygınlaşmasını sağlamıştır.
• Kıyı ile iç kesimler arasındaki karayolu yapım maliyetleri nispeten düşük olduğundan, bölgedeki limanların art bölgesi (hinterlandı) oldukça geniştir.
• Kıyı çizgisinin gerçek uzunluğu ile kuş uçuşu mesafesi arasındaki fark oldukça fazladır.

Buna göre, araştırmacının özelliklerini belirttiği kıyının oluşum karakteri ve Türkiye'de en belirgin izlendiği coğrafi alan aşağıdakilerden hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

  1. A
    Boyuna kıyılar – Doğu Karadeniz Bölümü kıyı şeridi
  2. B
    Dalmaçya kıyıları – Teke Yarımadası'nın güney kıyıları
  3. Enine kıyılar – Ege Bölgesi'nin orta ve kuzey kesimleriAnswer
  4. D
    Ria kıyıları – Marmara Bölgesi'ndeki boğazlar ve çevresi
  5. E
    Kalanklı kıyılar – Taşeli Platosu'nun Akdeniz'e bakan kesimleri

Answer

Özellikleri verilen kıyı karakteri Enine kıyılara ait olup, Türkiye'de en tipik olarak Ege Bölgesi'nin orta ve kuzey kesimlerinde görülmektedir.
Araştırmacının raporunda yer alan geniş kıta sahanlığı, tombolo ve lagün gibi dalga birikim şekillerinin bolluğu ile geniş liman hinterlandı gibi özellikler, dağların denize dik uzandığı Enine kıyıların genel karakteristikleridir. Türkiye'de bu topografik özellikler Ege Bölgesi'nin orta ve kuzey kesimlerinde (Edremit, Dikili, İzmir, Kuşadası çevresi) belirgin olarak izlenmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Öncüllerde verilen jeomorfolojik özellikleri analiz etme
Kıta sahanlığının geniş olması, ulaşımın kolaylığı ve girintinin fazla olması dağların denize dik bir şekilde uzandığını gösterir.
Dağların kıyıya dik uzanması, denizin sığ kalmasına ve vadiler boyunca iç kesimlere doğal ulaşım koridorları oluşmasına olanak tanır.
2
Tespit edilen yapıya uygun kıyı tipini belirleme
Dağların kıyıya dik uzandığı, girinti ve çıkıntının fazla olduğu kıyı tipi 'Enine kıyı' olarak adlandırılır.
Coğrafi terminolojide dağların uzanış doğrultusunun kıyı çizgisiyle yaptığı açıya göre bu isimlendirme kullanılır.
3
Belirlenen kıyı tipinin Türkiye'deki coğrafi dağılışını bulma
Türkiye'de bu özelliklerin en belirgin olduğu yer Ege Bölgesi'nin orta ve kuzey kesimleridir.
Türkiye'nin batısında yer alan kırık dağlar (Kaz, Madra, Yunt, Bozdağlar, Aydın dağları) doğu-batı yönlü uzanarak denize dik bir konum alır.

Key Concept

Dağların Uzanış Yönünün Kıyı Şekillenmesine Etkisi

Hints

1
Kıta sahanlığının geniş olması ve liman hinterlandının genişlemesi, dağların kıyıya uzanış yönüyle (dik veya paralel) doğrudan ilişkilidir.
2
Dağların kıyıya dik uzandığı yerlerde deniz sığdır, kıyı çizgisi oldukça girintili çıkıntılıdır ve iç kesimlere ulaşım vadiler boyunca kolayca sağlanır.
3
Türkiye'de dağların kıyıya dik uzandığı ve 'Enine' olarak adlandırılan kıyıların en yaygın olduğu bölge, batıdaki kırık dağların yer aldığı Ege Bölgesi'dir.

Practice More

Türkiye'de falez (yalıyar) oluşumunun en fazla olduğu kıyı tipi ve bölgeleri harita üzerinden inceleyerek Boyuna kıyıların özelliklerini pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Soruyu çözerken 'Tombolo ve Lagün' şekillerinin çokluğundan yola çıkabilirsiniz. Bu şekiller denizin sığ olduğu yerlerde oluşur. Türkiye'de denizin en sığ (kıta sahanlığının en geniş) olduğu kıyılar Ege kıyılarıdır.
Estimated Time:1m 0s
Rate this question