Question

Difficulty: MediumAkarsu Şekilleri

Akarsular, Türkiye'nin yer şekillenmesinde en geniş etki alanına sahip dış kuvvettir. Akarsuların oluşturduğu yer şekilleri; aşındırma şekilleri, biriktirme şekilleri ve hem aşındırma hem biriktirme süreçlerinin etkili olduğu şekiller olarak üç ana grupta incelenir. Örneğin; sel sularının volkanik tüfleri aşındırmasıyla oluşan Peri Bacaları, karakteristik bir akarsu aşındırma şeklidir.

Buna göre, aşağıdaki yer şekillerinden hangisi oluşum süreci (temel dış kuvvet faaliyeti) bakımından Peri Bacaları ile aynı grupta yer almaz?

  1. A
    Kırgıbayır
  2. B
    Dev Kazanı
  3. C
    Kanyon Vadi
  4. Dağ Eteği OvasıAnswer
  5. E
    Peneplen

Answer

Dağ eteği ovası, akarsu biriktirme faaliyeti sonucunda oluşurken; Peri Bacaları, Kırgıbayır, Dev Kazanı, Kanyon Vadi ve Peneplen akarsu aşındırma faaliyetleri sonucunda oluşur.
Peri Bacaları bir akarsu (sel suları) aşındırma şeklidir. Seçeneklerde verilen Kırgıbayır, Dev Kazanı, Kanyon Vadi ve Peneplen de akarsu aşındırması sonucunda oluşur. Ancak Dağ Eteği Ovası, akarsuyun taşıdığı malzemeleri dağın eteğinde biriktirmesiyle oluşan bir biriktirme şeklidir.

Step-by-Step Solution

1
Öncüldeki örneği analiz etme
Peri Bacaları'nın bir 'akarsu aşındırma şekli' olduğu tespit edilir.
Sorunun kökünde Peri Bacaları'nın aşındırma grubu içerisinde olduğu belirtilmiştir.
2
Seçeneklerdeki yer şekillerini sınıflama
Kırgıbayır, Dev Kazanı, Kanyon Vadi ve Peneplen'in aşındırma; Dağ Eteği Ovası'nın ise biriktirme şekli olduğu belirlenir.
Yer şekillerinin oluşum süreçlerindeki temel dış kuvvet etkisinin (aşındırma vs. biriktirme) ayrıştırılması gerekir.
3
Farklı olanı seçme
Dağ Eteği Ovası doğru cevap olarak işaretlenir.
Soru kökü 'aynı grupta yer almaz' dediği için biriktirme grubunda olan seçenek doğru cevaptır.

Key Concept

Akarsu Aşındırma ve Biriktirme Şekillerinin Sınıflandırılması

Hints

1
Soruda Peri Bacaları'nın bir aşındırma şekli olduğu vurgulanmıştır.
2
Seçeneklerden dört tanesi aşındırma, bir tanesi ise biriktirme sürecine örnektir.
3
Ova isimli yer şekillerinin çoğu, akarsuyun taşıdığı malzemeyi biriktirmesiyle (alüvyon) oluşur.

Practice More

Akarsuların hem aşındırma hem de biriktirme yaparak oluşturduğu Seki (Taraça) ve Menderes yer şekillerini de çalışmanız tavsiye edilir.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question