Question

Difficulty: MediumBireysel Başvuru

19821982 Anayasası ve ilgili mevzuat hükümleri uyarınca düzenlenen "bireysel başvuru" (anayasa şikâyeti) mekanizmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Bireysel başvuruya konu edilebilecek hakların, hem Anayasa'da güvence altına alınmış olması hem de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve ek protokoller kapsamında yer alması zorunludur.Answer
  2. B
    Kamu tüzel kişileri, mülkiyet hakkı veya adil yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilirler.
  3. C
    Bireysel başvuru, idari ve yargısal olağan kanun yolları tüketilmeden, ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren doğrudan yapılabilecek bir yoldur.
  4. D
    Bireysel başvurular, adli ve idari yargı kolları arasındaki görev uyuşmazlıklarını çözmekle görevli olan Uyuşmazlık Mahkemesi tarafından karara bağlanır.
  5. E
    Bireysel başvuru yoluyla, bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükmünün doğrudan iptali istenerek norm denetimi yapılabilir.

Answer

Bireysel başvuruya konu edilen hakkın hem Anayasa'da hem de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında ortaklaşa güvence altına alınmış olması gerekmektedir.
Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru yapılabilmesi için temel şart, ihlale konu olan hakkın Anayasa'da düzenlenen temel haklardan olması ve aynı zamanda Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) kapsamında yer almasıdır. Bu iki metnin kesişim kümesinde yer almayan haklar (örneğin sadece Anayasa'da olup AİHS'de olmayan bazı sosyal haklar) bireysel başvuruya konu edilemez.

Step-by-Step Solution

1
Başvuru Yapabilecek Kişileri Belirle
Sadece gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişileri başvurabilir. Kamu tüzel kişileri başvuramaz.
Bireysel başvuru, kamu gücüne karşı bireyi koruyan bir mekanizmadır.
2
Başvuru Şartlarını (Usul) Kontrol Et
Olağan kanun yollarının (İstinaf, Temyiz) tüketilmiş olması zorunludur.
Bireysel başvurunun 'ikincillik' özelliği gereği, asıl mahkemeler sorunu çözemediğinde devreye girer.
3
Konu Bakımından Yetkiyi Analiz Et
İhlal iddiası hem Anayasa'da hem de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde (AİHS) yer alan haklara ilişkin olmalıdır.
Anayasa Mahkemesi'nin bireysel başvuru yetkisi bu 'ortak koruma alanı' ile sınırlandırılmıştır.

Key Concept

Bireysel Başvuruda Ortak Koruma Alanı ve İkincillik İlkesi

Hints

1
Bireysel başvuru için 'ikincillik' ilkesini hatırlayın; yani yerel mahkeme ve üst mahkeme süreçlerinin tamamlanması gerekir.
2
Hangi hakların ihlal edilebileceğini düşünürken sadece Türkiye sınırlarını değil, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin dayanağı olan metni de (AİHS) düşünün.
3
Bir hakkın hem Anayasa'da hem de AİHS'de ortaklaşa bulunması zorunluluğu, başvurunun 'konu bakımından yetki' şartıdır.

Practice More

Bireysel başvurunun yapılabilmesi için gereken 3030 günlük süreyi ve bu sürenin ne zaman başladığını (kararın tebliği veya öğrenilmesi) inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question