Examkin

Question

Difficulty: Very hardİki Noktanın Kullanımı

Türk Dil Kurumu'nun (TDK) güncel yazım kılavuzuna göre iki nokta (:); kendisinden sonra örnek verilecek ya da açıklama yapılacak cümlelerin sonuna konur. Ancak bu işaretten sonra gelen ifadenin büyük harfle mi yoksa küçük harfle mi başlayacağı, ifadenin niteliğine (bağımsız bir cümle veya örnek dizisi olması) bağlıdır.

Bu bilgiler ışığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın kullanımı veya bu işaretten sonra gelen ifadenin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Edebiyatımızın temel taşlarından bazılarını sayalım: Reşat Nuri Güntekin, Halide Edip Adıvar ve Yakup Kadri Karaosmanoğlu.
  2. B
    Kütüphanede aradığımız her türden eser mevcuttu: romanlar, öykü kitapları ve akademik dergiler.
  3. C
    Tek bir hedefimiz vardı: ülkemizi muasır medeniyetler seviyesine ve daha ilerisine çıkarmak.
  4. Modern sanatın en büyük kaygısı şuydu; geleneksel formları tamamen reddedip yeni bir estetik dil inşa etmek.Answer
  5. E
    Sana hayatta tek bir tavsiyem var: Hayallerinden ve doğruluktan hiçbir koşulda vazgeçme.

Answer

Modern sanatın en büyük kaygısı ile başlayan seçenekte, açıklama yapılmadan önce noktalı virgül (;) kullanılması yanlıştır; burada iki nokta (:) kullanılmalıdır.
Yanlış olan seçenekte (Modern sanatın...), 'en büyük kaygısı şuydu' ifadesinden sonra gelen 'geleneksel formları...' kısmı bir açıklamadır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, kendisinden sonra açıklama yapılacak cümlelerin sonuna noktalı virgül (;) değil, iki nokta (:) getirilmelidir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerin yapısını ve iki noktanın işlevini analiz et.
Dört seçenekte iki noktadan sonra gelen ifadelerin niteliği (cümle, özel isim, cins isim listesi) incelendi; bir seçenekte ise farklı bir noktalama işareti kullanıldığı görüldü.
İki noktanın kullanımı, sonrasındaki ifadenin türüne göre yazım kurallarını da etkiler.
2
Kendisinden sonra açıklama yapılacak ifadelerdeki noktalama kuralını uygula.
TDK kurallarına göre açıklama yapılacaksa 'iki nokta' kullanılır, 'noktalı virgül' kullanılmaz.
Noktalı virgülün temel işlevleri sıralı cümleleri ayırmak veya gruplar arası geçiş sağlamaktır, açıklama yapmak değildir.
3
Seçeneklerdeki büyük/küçük harf kullanımlarını denetle.
Örnek listesi (B), özel isim (A) ve cümle olmayan açıklamalar (C) küçük harf veya özel isim kuralına göre büyük harfle başlamış; tam cümleler (E) ise büyük harfle başlamıştır. Bunlar kurallara uygundur.
TDK: 'İki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle ise büyük harfle; örnekler sıralanıyorsa ve bunlar özel isim değilse küçük harfle başlar.'

Key Concept

İki noktanın açıklama ve örnek verme işlevleri ile sonrasındaki büyük-küçük harf kullanımı kuralları.

Hints

1
İki noktadan sonra gelen ifadenin tam bir cümle olup olmadığına ve özel isim içerip içermediğine dikkat edin.
2
Noktalı virgül (;) ve iki noktanın (:) görevleri birbirine çok yakındır ancak açıklama gerektiren durumlarda sadece biri kullanılır.
3
Eğer ifade 'şu', 'şudur' gibi sözcüklerle bir açıklamaya hazırlık yapıyorsa mutlaka iki nokta kullanılmalı, açıklama bir örnek listesi ise küçük harfle başlanmalıdır.

Practice More

Noktalı virgülün cümle içindeki virgüllerle ayrılmış tür veya grupları ayırma görevini pekiştirmek için sıralı cümle yapılarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

İki Noktanın Kullanımı

More questions from this topic