Question

Difficulty: Very hardDoğu Cephesi ve Gümrü Antlaşması

Millî Mücadele Dönemi’nde Kazım Karabekir komutasındaki 15.15. Kolordu’nun Doğu Cephesi’ndeki askerî harekatı sonucunda imzalanan Gümrü Antlaşması, TBMM Hükümeti için askerî başarının diplomasiye tahvil edildiği kritik bir dönüm noktasıdır. Bu antlaşmanın içeriği ve Türk diplomasi tarihindeki etkileri göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi Gümrü Antlaşması ile elde edilen kazanımlardan biri olarak gösterilemez?

  1. A
    Uluslararası bir belgede ilk kez "Türkiye" isminin kullanılarak yeni devletin adının tescillenmesi
  2. B
    Ermenistan'ın Sevr Antlaşması'nın geçersizliğini kabul ederek TBMM'yi tanıyan ilk devlet olması
  3. Doğu sınırının günümüzdeki haliyle kesinleşerek uluslararası hukukta değişmez bir statüye kavuşmasıAnswer
  4. D
    Kazanılan askerî zaferin, TBMM'nin iç ve dış otoritesini pekiştiren ilk siyasi başarıya dönüşmesi

Answer

Doğu sınırının günümüzdeki haliyle kesinleştiğini belirten ifade yanlıştır; çünkü bu sınır Gümrü ile değil, Kars Antlaşması ile son halini almıştır.
Doğu sınırının kesinleşmesi ifadesi yanlıştır. Doğu sınırı; Gümrü Antlaşması ile temelleri atılan, Moskova Antlaşması ile şekillenen ve ancak 1313 Ekim 19211921 tarihli Kars Antlaşması ile günümüzdeki son halini alan kademeli bir süreçtir. Gümrü Antlaşması askeri harekatı bitirmiş olsa da sınırı 'değişmez ve kesin' kılmamıştır.

Step-by-Step Solution

1
Antlaşmanın aktörlerini ve askeri temelini belirle.
Kazım Karabekir komutasındaki 15.15. Kolordu Ermenileri mağlup etmiş ve Gümrü Antlaşması imzalanmıştır.
Antlaşmanın meşruiyeti sahadaki askeri galibiyete dayanır.
2
Antlaşmanın diplomatik 'ilk'lerini analiz et.
İlk kez "Türkiye" ismi kullanıldı, Sevr ilk kez bir devletçe reddedildi, TBMM ilk kez resmen tanındı.
Bu özellikler Gümrü'yü bir başlangıç noktası yapar.
3
Doğu sınırının kesinleşme sürecini kontrol et.
Gümrü (19201920) sınırın ana hatlarını çizdi, Moskova (19211921) onayladı, Kars Antlaşması (1313 Ekim 19211921) ise sınırı kesinleştirdi.
Sınırın 'kesinleşmesi' kavramı kronolojik olarak daha sonraki bir süreci kapsar.

Key Concept

Gümrü Antlaşması'nın Diplomatik Önemi ve Sınır Kronolojisi

Hints

1
Gümrü Antlaşması her ne kadar cepheyi kapatsa da, bir sınırın uluslararası hukukta 'kesinleşmesi' genellikle tüm tarafların katıldığı son bir belgeyle olur.
2
Doğu sınırımızın gelişimini 'Gazi Mustafa Kemal' şifresiyle (Gümrü - Moskova - Kars) hatırlayabilirsin.
3
Günümüz Türkiye-Ermenistan sınırını belirleyen nihai antlaşma Sakarya Meydan Muharebesi'nden sonra imzalanmıştır.

Practice More

Doğu sınırının kesinleşme sürecindeki Gümrü, Moskova ve Kars antlaşmalarını maddeler bazında karşılaştıran bir tablo oluşturabilirsin.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question