1982 Anayasası'nın 90. maddesinde yer alan milletlerarası antlaşmaların hukuki rejimine ilişkin hükümler ve normlar hiyerarşisi ilkeleri bir bütün olarak değerlendirildiğinde, Türk hukuk sistemindeki hiyerarşik yapı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- AUsulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşmalar, Anayasa'ya aykırılık iddiasıyla Anayasa Mahkemesi'nde dava edilemedikleri için normlar hiyerarşisinde Anayasa'nın üzerinde yer alırlar.
- BBir konuda kanun ile olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin farklı hükümler içermesi durumunda, 'sonraki tarihli normun önceki tarihli normu ilga etmesi' ilkesi gereğince tarihi yeni olan metin esas alınır.
- Temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşmalar ile kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkan uyuşmazlıklarda, antlaşma hükümlerinin esas alınması kanunu 'geçersiz' kılan bir norm denetimi değil, bir 'uygulama önceliği' meselesidir.Answer
- DOlağanüstü hal Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, normlar hiyerarşisinde kanunların üzerinde bir basamakta yer aldıkları için usulüne uygun yürürlüğe girdikleri andan itibaren ilgili tüm kanun hükümlerini kendiliğinden yürürlükten kaldırırlar.
- ENormlar hiyerarşisinde yönetmelikler sadece kanunların uygulanmasını göstermek üzere çıkarılabildikleri için, dayanağını doğrudan Cumhurbaşkanlığı kararnamesinden alan bir yönetmelik çıkarılması mümkün değildir.
Answer
Temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşmalar ile kanunların çatışması durumunda antlaşma hükümlerinin esas alınması bir 'uygulama önceliği' ilkesidir.
Türk hukukunda 2004 yılında Anayasa'nın 90. maddesine eklenen hüküm, temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşmalarla kanunların çatışması durumunda antlaşmaya 'uygulama önceliği' tanımıştır. Bu, kanunun hiyerarşik olarak iptal edildiği anlamına gelmez; sadece uyuşmazlığı çözen hakimin, kanun hükmünü ihmal ederek antlaşma hükmünü somut olaya tatbik etmesi gerektiğini ifade eder. Bu durum, hiyerarşik bir 'geçersizlik' denetimi değil, anayasal bir tercih kuralıdır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Hukuk Kuralları Arasındaki Çatışma Çözüm Yöntemleri ve Uygulama Önceliği
Hints
1
Anayasa'nın 90. maddesindeki 'esas alınır' ifadesinin bir iptal yetkisi mi yoksa bir tercih yetkisi mi olduğunu düşünün.
Practice More
İçtihadı Birleştirme Kararlarının normlar hiyerarşisindeki yerini ve bağlayıcılığını araştırınız.
Estimated Time:2m 0s