Examkin

Question

Difficulty: Hardİki Noktanın Kullanımı

Noktalama işaretleri, metnin anlam hiyerarşisini belirleyen ve okuyucunun metni doğru yorumlamasını sağlayan en önemli yapı taşlarıdır. İki nokta (:)(:) işareti de kendisinden sonra yapılacak açıklama veya sıralanacak örnekler için kullanılır; ancak bu işaretten sonraki bölümün büyük harfle mi yoksa küçük harfle mi başlayacağı, ifadenin yapısal özelliğine göre değişmektedir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:)(:) kullanımı ve sonrasındaki yazımla ilgili bir yanlışlık yapılmamıştır?

  1. A
    Yazarın şu tespiti oldukça manidardır; "Her başlangıç, içinde yeni bir umudu ve heyecanı beraberinde getirir."
  2. B
    Bölgenin bitki örtüsü oldukça çeşitlidir: Maki, bozkır ve iğne yapraklı ormanlar bu çeşitliliğin örnekleridir.
  3. C
    Kütüphanede aradığım her türden eser mevcuttu: Ansiklopediler, romanlar, şiir kitapları ve nadir baskılar...
  4. Tanzimat Dönemi sanatçıları şu temel düşünce etrafında toplanmışlardır: Edebiyat, halkı eğitmek için bir araç olarak kullanılmalıdır.Answer
  5. E
    Bu projenin temel hedefleri şunlardır: Yerel kalkınmayı desteklemek ve istihdamı artırmak.

Answer

Tanzimat Dönemi sanatçıları ile başlayan ve iki noktadan sonra büyük harfle devam eden cümle doğru kullanılmıştır.
Tanzimat Dönemi sanatçılarını konu alan cümlede iki noktadan sonra gelen ifade, kendi içinde bir özne ve yükleme sahip bağımsız bir cümledir. Türk Dil Kurumu'nun güncel kurallarına göre, iki noktadan sonra gelen açıklama tam bir cümle niteliği taşıyorsa büyük harfle başlatılmalıdır. Bu kullanım kurala tam olarak uygundur.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki iki noktanın (:)(:) işlevini kontrol etme
Tüm seçeneklerde iki nokta, kendisinden sonraki açıklamayı veya örneklemeyi başlatmak için kullanılmıştır.
İki noktanın temel işlevi, kendisinden önceki yargıyı açıklamak veya örneklemektir.
2
İki noktadan sonra gelen bölümün cümle niteliği taşıyıp taşımadığını belirleme
Doğru cevap olan seçenekte 'Edebiyat, halkı eğitmek için bir araç olarak kullanılmalıdır.' ifadesi yüklemi olan tam bir cümledir.
TDK kurallarına göre iki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle ise büyük harfle başlar.
3
Örnekleme niteliğindeki listelerin yazımını kontrol etme
Diğer seçeneklerdeki listeler (maki, ansiklopediler, yerel kalkınma) cümle niteliği taşımadığı için küçük harfle başlamalıdır.
İki noktadan sonra gelen örnekler bir cümle kurmuyorsa ve özel isim değilse küçük harfle başlatılır.

Key Concept

İki Noktadan Sonra Büyük Harf Kullanımı

Hints

1
İki noktadan sonra gelen bölümün bir yüklemi olup olmadığına (cümle olup olmadığına) dikkat et.
2
Eğer iki noktadan sonra gelen kısım sadece örnekleri sıralıyorsa (maki, kalem gibi), küçük harf kullanılır.
3
Alıntılar veya açıklama bildiren tam cümleler iki noktadan sonra her zaman büyük harfle başlar; ancak noktalı virgül (;)(;) bu iş için asla kullanılmaz.

Practice More

İki noktadan sonraki büyük/küçük harf ayrımını pekiştirmek için TDK Yazım Kılavuzu'ndaki 'Noktalama İşaretleri' bölümünü inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

İki Noktanın Kullanımı

More questions from this topic