Türkiye sınırları içerisinde bir merkezden hareket ederek başka bir merkeze ulaşan bir araştırmacı, ulaştığı yeni konumda şu saptamalarda bulunmuştur:
* Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki dönüş hızı (çizgisel hız), başlangıç noktasına göre daha fazladır.
* Başlangıç meridyeni (Greenwich) ile bulunduğu konum arasındaki yerel saat farkı artmıştır.
Buna göre, araştırmacının ulaştığı yeni merkezle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi kesinlikle doğrudur?
- AHaziran tarihinde yaşanan gündüz süresi, başlangıç merkezine göre daha uzundur.
- Tan ve gurup (alacakaranlık) süresi, başlangıç merkezine göre daha kısadır.Answer
- CGüneş ışınlarının atmosferde katettiği yol, başlangıç merkezine göre daha uzundur.
- DAralık tarihinde gece ile gündüz süreleri arasındaki fark, başlangıç merkezine göre daha fazladır.
- EEkinoks tarihlerinde güneşin doğuş anı, başlangıç merkezine göre daha geçtir.
Answer
Tan ve gurup (alacakaranlık) süresi, başlangıç merkezine göre daha kısadır.
Araştırmacının saptadığı 'çizgisel hızın artması' durumu, Türkiye'nin konumu gereği daha güneye (ekvatora doğru) gidildiğini gösterir. Ekvatora yaklaşıldıkça çizgisel dönüş hızı arttığı için güneşin ufuk çizgisi üzerindeki hareketi hızlanır; bu da tan (doğuş) ve gurup (batış) sürelerinin kısalmasına yol açar. Bu durum mutlak konumun enlem etkisiyle açıklanan kesin bir sonucudur.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Çizgisel Hız ve Enlem İlişkisi
Hints
1
Çizgisel hızın dünya üzerindeki dağılımını ve Türkiye'nin hangi boylamlarda (Doğu mu Batı mı) yer aldığını hatırlayın.
2
Çizgisel hızın artması güneye, başlangıç meridyeni ile yerel saat farkının artması ise doğuya gidildiğini kanıtlar.
3
Güneye gidildiğinde çizgisel hız arttığı için güneşin ufukta kalma süresi (tan/gurup) kısalır; boylam farkı ise sadece zamanı etkiler.
Practice More
Farklı tarihlerde (21 Haziran - 21 Aralık) Türkiye içindeki seyahatlerde gündüz süresi ve gece süresi değişimlerini dilsiz harita üzerinde inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s