Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Bitki Örtüsü: Çalı Formasyonu

Muğla ve çevresindeki kıyı kuşağında incelemeler yapan bir araştırmacı; kızılçam ormanlarının tahrip edildiği alanlarda sandal, sakız ve menengiç gibi türlerin yaygınlaştığını; bu topluluğun da tahrip edildiği yamaçlarda ise kekik, lavanta ve süpürge otu gibi daha kısa boylu çalıların hakim olduğunu tespit etmiştir.

Buna göre, araştırmacının gözlem yaptığı saha ve bitki örtüsüyle ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

  1. A
    Bölgede yaz mevsiminin sıcak ve kurak geçtiği bir iklim tipi hakimdir.
  2. B
    Kızılçamların tahrip edilmesiyle maki formasyonuna ait türler gelişim göstermiştir.
  3. C
    Kekik ve lavanta gibi türler, garig (frigana) formasyonunun üyeleri arasında yer alır.
  4. Gözlemlenen çalıların tamamı, nemli iklimlerde görülen psödomaki türlerine örnektir.Answer
  5. E
    Beşerî müdahaleler, doğal bitki örtüsünün yapısında kuşak değişimlerine neden olmuştur.

Answer

Gözlemlenen çalıların tamamının nemli iklimlerde görülen psödomaki türleri olduğu yargısına ulaşılamaz; çünkü bu türler Akdeniz iklimine özgü maki ve garig topluluklarıdır.
Gözlemlenen saha Muğla ve çevresi olup Akdeniz iklimi etkisindedir. Metinde adı geçen sandal, sakız, menengiç ve kocayemiş Akdeniz iklimine uyum sağlamış maki türleridir; kekik ve lavanta ise garig topluluğundadır. Psödomaki (yalancı maki) ise fındık, kızılcık ve şimşir gibi kışın yaprak döken türleri de içeren, Karadeniz gibi nemli iklim bölgelerinde görülen bir formasyondur. Bu nedenle tüm çalıların psödomaki olduğu yargısı bilimsel olarak yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Bitki türlerini sınıflandırma
Sandal, sakız ve menengiç 'maki'; kekik ve lavanta ise 'garig' (frigana) topluluğuna aittir.
Soruda verilen türlerin hangi bitki formasyonuna dahil olduğunu belirlemek, bölge iklimini anlamak için ilk adımdır.
2
Coğrafi konumu ve iklimi ilişkilendirme
Muğla çevresi, karakteristik Akdeniz iklim özelliklerini (yazı sıcak ve kurak, kışı ılık ve yağışlı) taşır.
Maki ve garig formasyonları yaz kuraklığına uyum sağlamış kserofit (kurakçıl) topluluklardır.
3
Oluşum süreçlerini analiz etme
Kızılçam tahribi makiye, maki tahribi ise garige yol açmıştır.
Türkiye'deki çalı formasyonlarının çoğu antropojen (insan eliyle orman tahribi sonucu oluşan) karakterlidir.
4
Yanlış yargıyı tespit etme
Psödomaki, Karadeniz iklim kuşağında nemli şartlarda oluşan bir topluluktur.
Muğla gibi Akdeniz ikliminin hakim olduğu bir alanda psödomaki (yalancı maki) formasyonunun baskın olması iklim şartlarıyla çelişir.

Key Concept

Türkiye'de Çalı Formasyonlarının Sınıflandırılması ve Ekolojik Şartları

Hints

1
Gözlem yapılan yer Muğla'dır. Hangi iklim tipinin bitki örtüsünü aradığınızı düşünün.
2
Metinde maki ve garig oluşumundan bahsedilmektedir. Psödomaki (yalancı maki) Türkiye'nin hangi bölgesinde yaygındır?
3
Sandal, sakız ve kekik gibi bitkiler kserofit (kurakçıl) özellik taşırken; psödomakiler genellikle nemli Karadeniz kuşağında görülür.

Practice More

Maki üst sınırının Akdeniz'den Marmara'ya doğru alçalmasının nedenlerini araştırarak enlem etkisini pekiştirin.

Alternative Method

Bitki türlerini ezberlemek yerine, bölgenin iklimi (Muğla = Akdeniz) ile formasyonun iklim isteğini (Psödomaki = Nemli/Karadeniz) karşılaştırarak çelişkiyi bulabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question