Question

Difficulty: MediumTürkiye'de İklimi Etkileyen Faktörler

Türkiye'nin Ocak ayı sıcaklık dağılışını gösteren indirgenmiş bir harita üzerinde, en düşük sıcaklık değerlerinin Erzurum-Kars çevresinde toplandığı görülmektedir.

Buna göre, sözü edilen bölgede sıcaklıkların Türkiye'nin diğer yerlerine göre daha düşük çıkmasında aşağıdakilerden hangisinin etkili olduğu savunulamaz?

  1. A
    Enlem etkisine bağlı olarak güneş ışınlarının daha dar açıyla gelmesi
  2. B
    Karasallığın şiddetli olması nedeniyle ısı kaybının fazla olması
  3. C
    Denizellik etkisinden uzak olması ve nem miktarının azlığı
  4. Bölgenin ortalama yükseltisinin 2000 metrenin üzerinde olmasıAnswer
  5. E
    Kış mevsiminde bölgeyi etkisi altına alan Sibirya kökenli hava kütleleri

Answer

Bölgenin ortalama yükseltisinin 2000 metrenin üzerinde olması seçeneği, indirgenmiş haritaların doğası gereği sıcaklık üzerinde bir etkiye sahip değildir.
İndirgenmiş sıcaklık haritaları hazırlanırken, ölçülen gerçek sıcaklık değerlerine her 200200 metre için 1C1^\circ C eklenerek merkezlerin deniz seviyesindeki sıcaklıkları bulunur. Bu işlem sonucunda yükselti faktörü tüm merkezler için eşitlenmiş (sıfıra indirgenmiş) olur. Dolayısıyla Erzurum-Kars'ın yüksek bir plato olması, bu özel haritadaki düşük sıcaklık değerlerinin bir nedeni olamaz.

Step-by-Step Solution

1
Kavram Analizi
İndirgenmiş sıcaklık = Gerçek Sıcaklık + (Yükselti / 200)
İndirgenmiş sıcaklık hesaplanırken her yer deniz seviyesinde kabul edilir, dolayısıyla yükselti faktörü elenmiş olur.
2
Faktör Değerlendirmesi
Enlem, karasallık ve hava kütleleri geçerli faktörlerdir.
Erzurum-Kars'ın kuzeyde olması (enlem), iç kesimde olması (karasallık) ve Sibirya Yüksek Basıncı'na açık olması deniz seviyesinde dahi olsa orayı soğuk yapacaktır.
3
Çelişkiyi Tespit Etme
Yükselti değişkeni indirgenmiş haritada etkisizdir.
Harita 'indirgenmiş' olduğu için bölgenin gerçekte ne kadar yüksek olduğu sıcaklık verisini teknik olarak etkilemez.

Key Concept

İndirgenmiş Sıcaklık ve Özel Konum İlişkisi

Hints

1
Sorudaki 'indirgenmiş' ifadesine dikkat edin. Bu ifade yükseltinin hesaplamadan çıkarıldığını gösterir.

Practice More

Gerçek sıcaklık ile indirgenmiş sıcaklık arasındaki farkın en fazla ve en az olduğu illeri karşılaştırarak konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question