Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Sıcaklık ve İzotermler

Türkiye'nin gerçek sıcaklık değerlerine göre hazırlanan izoterm haritaları incelendiğinde; özellikle Kuzey Anadolu Dağları, Toroslar ve Doğu Anadolu'nun yüksek kesimlerinde kapalı izoterm halkaları şeklinde "soğuk adacıklar" oluştuğu görülür. Ancak aynı bölgelerin indirgenmiş izoterm haritalarında bu halkaların kaybolduğu ve izoterm eğrilerinin daha düzgün, geniş kavislerle uzandığı fark edilir.

İndirgenmiş haritalardaki bu görsel değişimin temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Merkezlerin yükselti değerlerinin 00 metre kabul edilerek sıcaklık üzerindeki etkisinin elenmesiAnswer
  2. B
    Enlem etkisinin sıcaklık üzerindeki belirleyiciliğinin tüm bölgelerde eşitlenmiş varsayılması
  3. C
    Karasallık ve denizellik farklarının ortadan kaldırılarak nemlilik etkisinin sabitlenmesi
  4. D
    Bakı etkisinin ortadan kaldırılmasıyla dağların güney ve kuzey yamaçlarının eşit ısındığının kabul edilmesi
  5. E
    Yerel rüzgarların ve hava kütlelerinin sıcaklık dağılışındaki rolünün harita dışında tutulması

Answer

İndirgenmiş sıcaklık haritalarında yükselti faktörü 00 metre kabul edilerek elendiği için, dağlık alanlardaki yerel soğuk hava merkezlerini temsil eden kapalı izoterm halkaları kaybolur.
İndirgenmiş sıcaklık haritaları hazırlanırken tüm merkezlerin yükseltisi 00 metre kabul edilir. Türkiye gibi ortalama yükseltisi fazla ve yer şekilleri engebeli bir ülkede, gerçek sıcaklık haritalarında dağların zirvelerine doğru sıcaklık azaldığı için kapalı halkalar (izoterm adacıkları) oluşur. İndirgeme işlemi bu yükselti farkını ortadan kaldırdığı için izotermler daha sade ve düzgün bir uzanış sergiler.

Step-by-Step Solution

1
İndirgenmiş sıcaklık kavramını tanımlama
İndirgenmiş sıcaklık = Gerçek Sıcaklık + (Yükselti / 200200)
Bir yerin deniz seviyesindeki (00 metre) sıcaklığını bularak yükselti etkisini dışarıda bırakmak gerekir.
2
Harita üzerindeki görsel yansımayı analiz etme
Yükseltiyle oluşan 'soğuk adacıklar' (kapalı halkalar) indirgenmiş haritada silinir.
Gerçek haritada dağların zirveleri çevresinden daha soğuk olduğu için izotermler kapanır; ancak indirgenmiş haritada her yer aynı yükseklikte (00 m) sayıldığından bu fark biter.
3
Sonucu doğrulama
Değişimin temel nedeni yükseltinin elenmesidir.
Haritalar arasındaki temel fark, yer şekillerinin sıcaklık üzerindeki baskısının kaldırılmış olmasıdır.

Key Concept

İndirgenmiş Sıcaklık ve Yükselti İlişkisi

Hints

1
İndirgenmiş sıcaklık hesaplanırken yükseltisi olan her yer deniz seviyesinde kabul edilir.
2
Haritadaki kapalı halkalar (soğuk adacıklar) genellikle yüksek dağ zirvelerini temsil eder.

Practice More

Gerçek ve indirgenmiş sıcaklık arasındaki farkın en az ve en çok olduğu illeri harita üzerinde çalışarak yükselti-sıcaklık ilişkisini pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question