Question

Difficulty: MediumII. Göktürk (Kutluk) Devleti

II. Göktürk (Kutluk) Devleti'nin kuruluş sürecini anlatan Orhun Yazıtları'nda; Kutluk Kağan'ın yetmiş kişiyle başlattığı mücadelenin sonunda dağınık haldeki Türk boylarını topladığı ve 'ili (devleti) ile töreyi' yeniden düzene soktuğu vurgulanmaktadır. Yazıtlarda bu sürecin sadece toprak kazanmak değil, aynı zamanda Türk milletinin kimliğini ve geleneklerini korumak olduğu belirtilir.

Bu bilgilere dayanarak II. Göktürk Devleti'nin kuruluşu ve yönetim anlayışı hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. Bağımsızlığın kazanılmasıyla birlikte toplumsal ve siyasi düzenin töreye göre yeniden yapılandırıldığıAnswer
  2. B
    Çin'in kültürel etkisinden korunmak amacıyla yerleşik hayata geçişin hızlandırıldığı
  3. C
    Kut inancının terk edilerek yönetimde halkın temsil edildiği meclislerin mutlak hakim kılındığı
  4. D
    Devletin dini yapısını değiştirmek amacıyla Budizm ve Maniheizm'in resmi din ilan edildiği
  5. E
    İpek Yolu üzerindeki hakimiyeti kaybetmemek için Çin ile kalıcı bir federasyon kurulduğu

Answer

Bağımsızlığın kazanılmasının ardından toplumsal ve siyasi düzenin töreye göre yeniden yapılandırıldığı seçeneği doğrudur.
Orhun Yazıtları'nda geçen 'ili ve töreyi kurmak' tabiri, devletin (il) bağımsızlığının kazanılmasının ardından toplumsal yaşamın ve siyasi otoritenin töre adı verilen sözlü hukuk kurallarına göre yeniden düzenlendiğini ifade eder. Bu, II. Göktürk Devleti'nin sadece askeri bir oluşum değil, kurumsal bir yapı olduğunu kanıtlar.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki anahtar kavramları analiz et.
'İl' (devlet) ve 'töre' (geleneksel hukuk/düzen) kavramları öne çıkmaktadır.
Bu kavramlar Türk devlet felsefesinin temel taşlarıdır.
2
Kutluk Kağan'ın faaliyetlerini yorumla.
Sadece bir ordu toplamakla kalmamış, boyları birleştirerek bir nizam (töre) kurmuştur.
Unvanı olan 'İlteriş'in anlamı da devleti derleyen, toplayandır.
3
Sonuca ulaş.
Kuruluş süreci, hem siyasi bağımsızlığı hem de bu bağımsızlığın töreyle kurumsallaşmasını içerir.
Yazıtlardaki ifadeler devletin restorasyonunun hukuki bir zeminde yapıldığını doğrular.

Key Concept

İl (Devlet) ve Töre Bütünlüğü

Hints

1
Yazıtlarda geçen 'İl' kelimesinin 'Devlet', 'Töre' kelimesinin ise 'Hukuk' anlamına geldiğini hatırlayın.
2
Kutluk Kağan'a verilen 'İlteriş' unvanı 'devleti derleyen, toplayan' demektir.
3
Devletin kuruluşu sadece düşmanı yenmek değil, boylar arasında birliği ve düzeni sağlamaktır.

Practice More

Vezir Tonyukuk'un neden yerleşik hayata ve Budizm'e karşı çıktığını analiz eden bir soruyla devam edilebilir.
Estimated Time:50s
Rate this question