Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Bitki Örtüsü: Çalı Formasyonu

Türkiye’nin kıyı kuşağında görülen çalı formasyonlarının (maki, psödomaki ve garig) yapısal özellikleri ve ekolojik istekleri göz önüne alındığında, bu bitki topluluklarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Psödomaki formasyonu, nemli Karadeniz ikliminin etkisiyle oluştuğu için bünyesinde kışın yaprağını döken türleri de barındırırken; maki formasyonu, yaz kuraklığına uyum sağlamış her mevsim yeşil kalan bodur ağaççıklardan oluşur.Answer
  2. B
    Maki bitki örtüsünün dikey yöndeki yayılış üst sınırı, enlem etkisine bağlı olarak Akdeniz kıyılarında yaklaşık 200300200-300 metre civarındayken Marmara kıyılarında 8001000800-1000 metreye kadar yükselir.
  3. C
    Garig (frigana) adı verilen kısa boylu çalı toplulukları, Karadeniz kıyı kuşağındaki aşırı nemli sahaların karakteristik bitki örtüsüdür ve ormanların kendini yenileyemediği alanlarda görülür.
  4. D
    Zeytin, zakkum ve keçiboynuzu gibi maki elemanları; kış ılıklığı isteği düşük bitkiler oldukları için İç Anadolu ve Doğu Anadolu’nun yüksek platolarında geniş alan kaplar.
  5. E
    Türkiye'deki çalı formasyonlarının tamamı, herhangi bir beşerî müdahale olmaksızın iklim özelliklerine bağlı olarak gelişen birincil (primer) bitki topluluklarıdır.

Answer

Psödomaki formasyonunun nemli iklim etkisiyle kışın yaprağını döken türleri de içermesi, makilerin ise kurakçıl ve her mevsim yeşil olması doğru bir tespittir.
Psödomaki (yalancı maki), Karadeniz ormanlarının tahribiyle oluşan bir topluluktur ve içinde fındık, kızılcık gibi kışın yaprağını döken türler bulunur. Maki ise Akdeniz ikliminin karakteristik çalı formasyonu olup, yaz kuraklığına karşı koruyucu bir tabaka (tüylülük, sertlik) geliştiren ve kışın yaprağını dökmeyen türlerden oluşur.

Step-by-Step Solution

1
Çalı formasyonlarının türlerini ve oluştukları iklim bölgelerini analiz et.
Maki ve Garig: Akdeniz iklimi. Psödomaki: Karadeniz iklimi (nemli/geçiş iklimleri).
Bitki örtüsü özelliklerini belirleyen temel faktör iklim koşullarıdır.
2
Formasyonların biyolojik adaptasyonlarını karşılaştır.
Makiler yaz kuraklığına dayanıklı sklerofil (sert yapraklı) bitkilerdir. Psödomakiler ise Karadeniz'in nemli yapısına uygun, karışık yapraklı türlerdir.
Akdeniz'de yaz kuraklığı baskınken Karadeniz'de her mevsim yağışlı/nemli bir yapı vardır.
3
Diğer seçeneklerdeki coğrafi hataları ele.
Enlem etkisi (maki sınırı), yayılış alanı (garig/maki) ve oluşum kökeni (tahrip) bilgilerini kontrol et.
KPSS coğrafya sorularında enlem-sıcaklık ilişkisi ve bitki türü-konum eşleşmesi en yaygın çeldirici alanlarıdır.

Key Concept

Türkiye'de çalı formasyonlarının (Maki, Psödomaki, Garig) ekolojik adaptasyonları ve dağılış ilkeleri.

Hints

1
Akdeniz iklimi ile Karadeniz ikliminin nem ve yağış rejimlerini hatırlayın.
2
Enlem etkisi ile sıcaklık arasındaki ilişkiyi, bitki kuşaklarının yükselti sınırına uygulayın.
3
Psödomakinin neden 'yalancı maki' olarak adlandırıldığını; yani Karadeniz'de makiye benzer ancak kışın yaprak döken bir yapı sergilediğini düşünün.

Practice More

Maki türleri ile psödomaki türlerini (fındık, ormangülü vb.) içeren bir karşılaştırma listesi hazırlayarak tür bazlı sorulara hazırlanın.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question