Question

Difficulty: MediumTürkiye'nin Ovaları

Türkiye'nin yer şekilleri incelendiğinde, Ege Denizi kıyısındaki delta ovalarının (Menemen, Selçuk, Balat, Dikili) kıyı çizgisi boyunca kapladığı alanın Karadeniz ve Akdeniz kıyılarındaki delta ovalarına göre daha geniş olması aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?

  1. A
    Akarsuların taşıdığı alüvyon miktarının Karadeniz akarsularından daha fazla olması
  2. Dağların kıyı çizgisine dik uzanmasıyla kıta sahanlığının genişlemesiAnswer
  3. C
    Ege kıyılarında gel-git genliğinin diğer kıyılara göre daha düşük olması
  4. D
    Ege Bölgesi'ndeki akarsu rejimlerinin Karadeniz'e göre daha düzenli olması
  5. E
    Bölgedeki akarsuların boylarının diğer bölgelere göre daha uzun olması

Answer

Dağların kıyı çizgisine dik uzanmasıyla kıta sahanlığının genişlemesi
Delta ovalarının genişliği doğrudan deniz derinliğiyle (kıta sahanlığı) ilişkilidir. Ege Bölgesi'nde dağların kıyıya dik uzanması denizin sığ kalmasını sağlayarak alüvyonların kıyı boyunca geniş bir alanda birikmesine imkan tanımıştır.

Step-by-Step Solution

1
Ege ve Karadeniz kıyılarındaki dağların uzanış doğrultusunu karşılaştır.
Ege'de dağlar kıyıya dik (perpendicular), Karadeniz'de ise paralel uzanır.
Dağların kıyıya göre uzanışı, deniz derinliğini ve kıta sahanlığını belirleyen ana faktördür.
2
Kıta sahanlığı (continental shelf) kavramı ile delta genişliği arasındaki ilişkiyi kur.
Sığ kıyılarda (geniş kıta sahanlığı) alüvyonlar daha kolay ve geniş bir alana yayılır.
Derin kıyılarda alüvyonlar derinliğe gömüldüğü için delta oluşumu zordur ve oluşan delta dar kalır.
3
Ege kıyılarının jeomorfolojik avantajını analiz et.
Dağların dik uzanması sonucu Ege kıyıları sığ olduğu için deltalar yatay yönde daha fazla genişleyebilmiştir.
Soruda sorulan 'geniş alan kaplama' durumu doğrudan kıyı derinliğiyle ilgilidir.

Key Concept

Kıta Sahanlığı ve Delta Oluşumu İlişkisi

Hints

1
Delta oluşumu için denizin sığ olması gerektiğini hatırla.
2
Ege Bölgesi'nde dağların kıyıya göre uzanış yönü kıyı derinliğini nasıl etkiler?
3
Kıta sahanlığı ne kadar genişse, akarsuyun getirdiği topraklar o kadar geniş bir düzlük oluşturabilir.

Practice More

Karstik ovaların (polye) yoğunlaştığı bölgeleri ve nedenlerini inceleyerek oluşum farklarını pekiştirin.
Estimated Time:50s
Rate this question