Question

Difficulty: MediumTürkiye'nin Özel Konumu ve Sonuçları

Türkiye, ortalama 11321132 metre yükseltisiyle Avrupa kıtasının en yüksek ülkelerinden biridir. Aynı zamanda Asya, Avrupa ve Afrika kıtalarının birbirine en çok yaklaştığı bölgede yer alması, ülkeye jeopolitik bir güç kazandırmaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin özel (göreceli) konumuyla açıklanan bir durum değildir?

  1. A
    Asya ve Avrupa arasında enerji taşımacılığında önemli bir koridor işlevi görmesi
  2. Kuzeyden esen rüzgarların sıcaklığı düşürürken güneyden esenlerin artırmasıAnswer
  3. C
    Batıdan doğuya doğru gidildikçe karın yerde kalma süresinin uzaması
  4. D
    Doğu Anadolu Bölgesi'nde gerçek alan ile izdüşüm alan arasındaki farkın fazla olması
  5. E
    Dağların uzanış doğrultusuna bağlı olarak Karadeniz ve Akdeniz kıyılarında liman hinterlandının dar olması

Answer

Kuzeyden esen rüzgarların sıcaklığı düşürürken güneyden esenlerin artırması
Kuzeyden esen rüzgarların sıcaklığı düşürmesi, Türkiye'nin Ekvator'un kuzeyinde (Kuzey Yarım Küre) yer almasının doğrudan bir sonucudur. Bu durum Türkiye'nin matematiksel koordinatlarıyla (enlem) ilgili olduğundan 'Matematik Konum' sonucudur.

Step-by-Step Solution

1
Özel konum kavramını analiz etme
Özel konum; yükselti, yer şekilleri, denizellik, karasallık ve komşuluk ilişkilerini kapsar.
Seçeneklerdeki unsurların hangisinin fiziksel çevreyle, hangisinin koordinatlarla ilgili olduğunu bulmak gerekir.
2
Matematik (mutlak) konum kriterini uygulama
Rüzgarların sıcaklık üzerindeki etkisi, enlem etkisiyle (Kuzey Yarım Küre) açıklanır.
Kuzeyden gelen rüzgarların kutup yönünden, güneyden gelenlerin ise Ekvator yönünden gelmesi koordinatlara bağlı bir durumdur.
3
Seçenekleri karşılaştırma
Enerji koridoru, yükselti, gerçek alan farkı ve dağların uzanışı özel konumdur; rüzgar yönü matematik konumdur.
Özel konum, ülkenin kendine has özellikleridir; rüzgar yönü ise tüm orta kuşak ülkeleri için genel bir enlem kuralıdır.

Key Concept

Özel (Göreceli) Konum ve Matematik (Mutlak) Konum Ayrımı

Hints

1
Bir özellik yer şekilleri, denizellik veya komşu ülkelerle ilgiliyse özel konumdur.
2
Enlem ve boylam derecelerine bağlı olan her şey (Güneş ışınlarının açısı, saat farkları, mevsimler) matematik konumdur.
3
Türkiye Kuzey Yarım Küre'de olduğu için kuzeyden (kutuplardan) gelen rüzgarlar üşütür, güneyden (Ekvator'dan) gelenler ısıtır. Bu bir koordinat özelliğidir.

Practice More

Türkiye'nin matematik konumunun iklim üzerindeki diğer sonuçlarını (örneğin Akdeniz iklim kuşağı) inceleyiniz.

Alternative Method

Şu kuralı unutma: Eğer bir olay sadece Türkiye'ye özel bir yükselti veya şekil durumuyla açıklanamıyorsa ve aynı enlemdeki her yer için geçerliyse o matematik konumdur.
Estimated Time:50s
Rate this question