Question

Difficulty: Very hardHukukun Uygulanması ve Boşluk Türleri

Bir uyuşmazlığın çözümünde uygulanacak olan kanun hükmünün sözü (lafzı), somut olayın özelliklerini de kapsayacak şekilde geniş bir yapıya sahiptir. Ancak bu hükmün olaya aynen uygulanması, kanun koyucunun asıl amacı ve hukukun genel ilkeleri ile bağdaşmamakta; 'kanunun ruhu'na aykırı bir sonuç doğurmaktadır. Hâkim, bu durumda hükmün kapsamını daraltarak somut olayı bu kuralın dışına çıkarmayı ve adaleti sağlamayı amaçlamaktadır.

Buna göre, hâkimin karşılaştığı boşluk türü ve bu uyuşmazlığı çözmek için başvurması gereken hukuk tekniği aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

  1. Örtülü boşluk - Teleolojik redüksiyon (Gaye yönünden sınırlama)Answer
  2. B
    Kural içi boşluk - Hâkimin takdir yetkisi
  3. C
    Gerçek boşluk - Hâkimin hukuk yaratması
  4. D
    Açık boşluk - Kıyas yoluyla uygulama
  5. E
    Hukuk boşluğu - Örf ve adet kurallarına başvurma

Answer

Hâkimin karşılaştığı durum 'Örtülü Boşluk' olup, başvurması gereken yöntem 'Teleolojik Redüksiyon'dur.
Sözü edilen uyuşmazlıkta kanun hükmünün lafzı (sözü) geniş olsa da, bu durum kanun koyucunun asıl amacıyla çelişmektedir. Hukuk doktrininde bu duruma 'Örtülü Boşluk' denir. Hâkimin, kuralın metnini amacına uygun olarak daraltarak adaleti sağlaması işlemine ise 'Teleolojik Redüksiyon' (gaye yönünden sınırlama) adı verilir.

Step-by-Step Solution

1
Kuralın kapsamını belirle
Kanun hükmünün lafzının somut olayı kapsadığı görülür.
Uyuşmazlığın çözümü için önce ilgili normun metnine bakılır.
2
Amaca uygunluk testi yap
Kuralın lafzının, kanun koyucunun asıl amacı (oranı) ile çeliştiği tespit edilir.
Dürüstlük kuralı ve hakkın kötüye kullanılması yasağı gibi genel ilkeler lafzi yorumu kısıtlayabilir.
3
Boşluk türünü teşhis et
Kuralın gereğinden fazla geniş olması nedeniyle 'Örtülü Boşluk' (Gizli Boşluk) olduğu belirlenir.
Lafzın ruhu aşması durumu teknik olarak gerçek olmayan boşluk altındaki örtülü boşluktur.
4
Çözüm yöntemini uygula
Teleolojik redüksiyon (amaca yönelik sınırlama) yapılarak kuralın kapsamı daraltılır.
Hâkim, adaleti sağlamak için kuralın lafzına hapsolmak yerine kanunun ruhuna uygun hareket eder.

Key Concept

Örtülü Boşluk ve Teleolojik Redüksiyon

Hints

1
Kanunun metni olayı kapsıyor mu yoksa kapsamıyor mu? Metin (lafız) genişse ancak amaçla çelişiyorsa boşluk 'gizli' kalmış demektir.
2
Lafız > Ruh (Amacı) ise bu bir örtülü boşluktur. Bu genişliği 'azaltmak' veya 'budamak' gerekir.
3
'Redüksiyon' kelimesi daraltma veya azaltma anlamına gelir. Amaca (teleoloji) göre daraltma seçeneğine odaklanın.

Practice More

Gerçek boşluk ve hukuk boşluğu ayrımını, hâkimin hukuk yaratma yetkisi çerçevesinde tekrar gözden geçirin.
Estimated Time:3m 0s
Rate this question