Hukuk kurallarına aykırılığın bir sonucu olan yaptırımlar (müeyyideler); kamu hukuku ve özel hukuk alanlarında farklı nitelikler taşımaktadır. Özellikle idare hukukunda görülen "iptal" yaptırımı ile özel hukukta karşılaşılan "hükümsüzlük" (özellikle mutlak butlan) yaptırımı; uygulama usulleri, dava açma süreleri ve yargıcın müdahale yetkisi bakımından birbirinden ayrılmaktadır.
Buna göre, iptal ve mutlak butlan yaptırımlarına ilişkin aşağıdaki karşılaştırmalardan hangisi doğrudur?
- İptal yaptırımının uygulanabilmesi için menfaati ihlal edilenlerin belirli bir süre içinde dava açması gerekirken, mutlak butlan hakim tarafından davanın her aşamasında re'sen (kendiliğinden) dikkate alınır.Answer
- BMutlak butlan ile sakat bir sözleşme tarafların sonradan vereceği onay (icazet) ile geçerli hale gelebilirken, iptal edilen bir idari işlem hiçbir şekilde tekrar tesis edilemez.
- Cİptal davası açmak için herhangi bir süre sınırı bulunmazken, mutlak butlanın ileri sürülmesi kural olarak 10 yıllık genel zamanaşımı süresine tabidir.
- Dİptal yaptırımı işlemin yapıldığı andan itibaren değil, mahkeme kararının kesinleştiği andan itibaren hüküm doğururken; mutlak butlan işlemi baştan itibaren geçersiz kılar.
- Eİptal, özel hukuk tüzel kişilerinin işlemlerine uygulanan bir yaptırım iken; mutlak butlan sadece devletin tek taraflı kamu hukuku işlemlerinde söz konusu olur.
Answer
İptal davasının belirli bir hak düşürücü süreye tabi olması ve mutlak butlanın hakim tarafından kendiliğinden (re'sen) her zaman gözetilmesi, bu iki yaptırım arasındaki temel usuli farktır.
İptal yaptırımı idare hukukunda idari işlemlerin denetimi için öngörülmüştür ve idari istikrarı korumak adına belirli sürelerle (genellikle 60 gün) sınırlandırılmıştır. Mutlak butlan ise özel hukukta emredici kuralların ihlali durumunda ortaya çıkar; kamu düzenini ilgilendirdiği için süreye tabi değildir ve hakim tarafından davanın her aşamasında kendiliğinden gözetilmek zorundadır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
İptal ve Mutlak Butlan Karşılaştırması
Hints
1
İptal yaptırımının hangi hukuk dalına (kamu/özel) ait olduğunu ve dava açma süresi olup olmadığını düşünün.
2
Mutlak butlanın 'kamu düzenini' ilgilendirmesi nedeniyle hakimin (yargıcın) bu durumu kendiliğinden dikkate alıp almayacağını hatırlayın.
3
İdari işlemlerin sonsuza kadar dava tehdidi altında kalmaması için 'hak düşürücü süreler' öngörüldüğünü, ancak mutlak butlanın süreye tabi olmadığını göz önünde bulundurun.
Practice More
Nisbi butlan (iptal edilebilirlik) ile mutlak butlan arasındaki 'icazet' ve 'hak düşürücü süre' farklarını inceleyen sorular çözebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s