Question

Difficulty: MediumParaleller ve Enlem Etkileri

Türkiye'de kıyı şeridinde yer alan ve yükseltileri birbirine yakın olan Antalya ile Samsun şehirlerinde, benzer ekolojik isteklere sahip bir tarım ürününün hasat edilme süreleri farklılık göstermektedir. Antalya'da ürünlerin Samsun'a göre yaklaşık 152015-20 gün daha erken olgunlaşarak hasat edilmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Güneş ışınlarının düşme açısının enlem etkisine bağlı olarak değişmesiAnswer
  2. B
    Bölgedeki nemlilik ve bulutluluk oranlarının ürün yetişme hızını etkilemesi
  3. C
    Dağların kıyıya göre uzanış doğrultularının iç kesimlere sıcaklık geçişini kısıtlaması
  4. D
    Boylam farkından dolayı yerel saatin Antalya'da daha geri olması
  5. E
    Antalya'daki toprak türlerinin Samsun'daki topraklara göre daha verimli olması

Answer

Hasat sürelerindeki farkın temel nedeni, Antalya'nın daha güneyde yer alması sebebiyle güneş ışınlarını daha dik açıyla alması ve buna bağlı olarak sıcaklığın daha yüksek olmasıdır.
Antalya, Türkiye'nin güneyinde (alçak enlemlerde) yer aldığı için güneş ışınlarını Samsun'a göre daha dik açıyla alır. Bu durum Antalya'da yıllık sıcaklık ortalamalarının daha yüksek olmasını ve tarım ürünlerinin ihtiyaç duyduğu ısı toplamına daha erken ulaşmasını sağlar. Bu, enlem etkisinin (matematiksel konum) doğrudan bir sonucudur.

Step-by-Step Solution

1
Şehirlerin coğrafi konumlarını belirle.
Antalya yaklaşık 3737^\circ Kuzey, Samsun ise 4141^\circ Kuzey paraleli üzerindedir (Antalya daha güneydedir).
Enlem etkisini yorumlamak için merkezlerin Ekvator'a olan yakınlığını bilmek gerekir.
2
Güneş ışınlarının düşme açısını karşılaştır.
Ekvator'a daha yakın olan Antalya, güneş ışınlarını Samsun'a göre yıl boyunca daha büyük açıyla alır.
Dünya'nın şekline bağlı olarak ışınların açısı kutuplara doğru daralır.
3
Sıcaklık ve tarımsal süreç ilişkisini kur.
Daha büyük açıyla gelen ışınlar sıcaklığı artırır; yüksek sıcaklık ise bitkilerin metabolizmasını hızlandırarak hasat süresini kısaltır.
Tarım ürünlerinin olgunlaşması için gereken toplam sıcaklık (sıcaklık birikimi) güneyde daha kısa sürede tamamlanır.

Key Concept

Enlem ve Sıcaklık İlişkisi

Hints

1
Antalya ve Samsun'un Türkiye haritasındaki kuzey-güney konumlarını karşılaştırın.
2
Güneş ışınlarının Ekvator'dan kutuplara doğru düşme açısının nasıl değiştiğini düşünün.
3
Sıcaklık değerleri daha yüksek olan bir bölgede tarım ürünleri daha mı hızlı yoksa daha mı yavaş olgunlaşır?

Practice More

Karadeniz ve Akdeniz arasındaki deniz suyu tuzluluğu farkının da aynı nedene dayanıp dayanmadığını araştırabilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question