Question

Difficulty: HardTürkiye'de İklimi Etkileyen Faktörler

Türkiye'de iklim elemanlarının coğrafi dağılışı analiz edildiğinde, bazı özelliklerin mutlak (matematik) konumla, bazılarının ise yer şekilleri ve denizellik gibi göreceli (özel) konum şartlarıyla açıklandığı görülür.

Buna göre, aşağıdakilerin hangisinde Türkiye'nin iklim özelliği ile bu özelliğin temel nedeni yanlış eşleştirilmiştir?

  1. A
    Akdeniz kıyılarında kış mevsiminde görülen yağışların cephesel kökenli olması – Mutlak Konum
  2. B
    Erzurum-Kars Platosu'nda yıllık sıcaklık farklarının İzmir'e göre belirgin şekilde fazla olması – Karasallık ve Yükselti
  3. Orta Karadeniz kıyılarında (Samsun) yıllık yağış miktarının Doğu Karadeniz kıyılarına (Rize) göre daha az olması – Enlem FarkıAnswer
  4. D
    Iğdır Ovası'nda çevresindeki yüksek alanlara göre farklı tarım ürünlerinin (pamuk gibi) yetiştirilebilmesi – Mikroklima Özellikleri
  5. E
    Toros Dağları'nın güney yamaçlarında orman üst sınırının kuzey yamaçlara göre daha yüksek olması – Bakı Etkisi

Answer

Orta Karadeniz (Samsun) ve Doğu Karadeniz (Rize) kıyıları arasındaki yağış miktarı farkının enlemle ilişkilendirilmesi hatalıdır; bu durum dağların yükseltisi ve kıyıya uzaklığı ile açıklanır.
Orta Karadeniz ile Doğu Karadeniz arasındaki yağış miktarı farkının temel nedeni enlem değildir. Bu fark, Doğu Karadeniz'de Kaçkar Dağları'nın kıyıya çok yakın ve çok yüksek (3900m+) olması, Orta Karadeniz'de ise Canik Dağları'nın daha alçak (1500m civarı) ve kıyının daha gerisinde uzanmasıyla ilgilidir. Dolayısıyla bu durum göreceli konumun bir sonucudur.

Step-by-Step Solution

1
Mutlak ve göreceli konum ayrımını yapın.
Enlem ve bakı mutlak; yükselti, denizellik, karasallık ve yer şekilleri göreceli konumdur.
Soruda verilen eşleştirmelerin hangi kavramsal çerçeveye girdiğini belirlemek için gereklidir.
2
Samsun ve Rize'nin konumlarını ve yer şekillerini karşılaştırın.
Her iki merkez de benzer enlemlerde yer almasına rağmen, Rize'de dağlar (Kaçkarlar) çok yüksek ve kıyıya yakınken, Samsun'da (Canik) alçak ve geridedir.
Yağış miktarındaki büyük farkın nedenini tespit etmek için coğrafi özellikler analiz edilmelidir.
3
Yanlış eşleştirmeyi saptayın.
Samsun'un Rize'den az yağış alması enlemle değil, dağların yükseltisi ve uzanışıyla (göreceli konum) ilgilidir.
Seçenekler arasındaki mantıksal tutarsızlığı bulmak sorunun çözümüdür.

Key Concept

Türkiye'de İklimi Etkileyen Mutlak ve Göreceli Konum Faktörlerinin Analizi

Hints

1
Türkiye'de yağış miktarının kıyı boyunca değişmesinde dağların yükseltisi ve kıyıya uzaklığı enleme göre çok daha etkilidir.

Practice More

Karadeniz'in bölümleri arasındaki (Batı, Orta, Doğu) yağış ve sıcaklık farklarının nedenlerini harita üzerinden karşılaştırmalı olarak inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question