Question

Difficulty: MediumTürk-İslam Devletlerinde Hukuk ve Ordu

Türk-İslam devletlerinde yargı sistemi içerisinde yer alan; halkın şikâyetlerini bizzat sultana iletebildiği, devlet görevlileri hakkındaki yolsuzluk iddialarının karara bağlandığı ve kadı mahkemelerinden gelen kararların son kontrol mercii (temyiz) olarak görev yaptığı yüksek yargı organı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Divan-ı MezalimAnswer
  2. B
    Kadılkudatlık
  3. C
    Emir-i Dadlık
  4. D
    Kazaskerlik
  5. E
    Naib-i Sultanlık

Answer

Türk-İslam devletlerinde şikâyetlerin incelendiği ve temyiz makamı olarak görev yapan en yüksek yargı organı Divan-ı Mezalim'dir.
Divan-ı Mezalim, kelime anlamı olarak 'haksızlıkların/zulümlerin incelendiği divan' demektir. Sultanın başkanlığında toplanması, kadı kararlarına itiraz edilebilmesi ve üst düzey devlet görevlilerinin (vezir, vali vb.) yargılanabilmesi bu kurumun karakteristik özellikleridir.

Step-by-Step Solution

1
Yargı sistemindeki yüksek mercileri analiz et.
Kadı mahkemeleri alt düzeyde kalırken, sultanın bizzat müdahil olduğu yapılar üst düzeydedir.
Soruda belirtilen 'şeffaf şikâyet mekanizması' ve 'memur yargılaması' merkezi otoritenin doğrudan müdahalesini gerektirir.
2
Sultanın başkanlık ettiği kurumu belirle.
Sultanın haftanın belirli günlerinde halkın şikâyetlerini dinlediği yer Divan-ı Mezalim'dir.
Hükümdarın en temel görevlerinden biri olan 'adaleti tesis etme' misyonu bu kurum aracılığıyla somutlaşır.

Key Concept

Divan-ı Mezalim: Sosyal adalet ve devlet denetimi sağlayan yüksek mahkeme.

Hints

1
Bu kurum bizzat hükümdarın başkanlığında toplanan 'Haksızlıkları Giderme Divanı' olarak da bilinir.

Practice More

Osmanlı Devleti'ndeki Divan-ı Hümayun'un yargı yetkileri ile Divan-ı Mezalim'i karşılaştırınız.
Estimated Time:50s
Rate this question