Question

Difficulty: HardDiğer Türk-İslam Devletleri

Mısır ve çevresinde hüküm süren Memlükler (12501250-15171517), Türk veraset sisteminin temelini oluşturan "ülke hanedanın ortak malıdır" anlayışını reddederek, ordu içerisindeki güçlü emirlerin (komutanların) sultan olabildiği "Emirlik Sistemi"ni uygulamışlardır. Bu sistemde sultanlık, babadan oğula geçen kutsal bir hak değil; askeri güç ve liyakatle elde edilen siyasi bir makam olarak görülmüştür.

Memlüklerde uygulanan bu özgün yönetim modelinin, devletin siyasi yapısı üzerindeki etkisi dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenir?

  1. Hükümdarlığın tek bir hanedana ait olmaması nedeniyle taht değişikliklerinin diğer Türk-İslam devletlerine oranla daha sık yaşanmasıAnswer
  2. B
    Hanedan üyeleri arasında paylaşılan federal bir yönetim yapısının zamanla merkezi mutlakiyete dönüşmesi
  3. C
    Halifelik makamının dini ve siyasi yetkilerinin tek bir hükümdarda birleşerek teokratik yapının zayıflaması
  4. D
    Veraset yasalarının kesin kurallara bağlanmasıyla birlikte taht kavgalarının tamamen ortadan kalkması
  5. E
    Yönetimdeki Türk nüfuzunun azalarak yerli Arap halkının idari ve askeri kademelerde daha etkin hale gelmesi

Answer

Hükümdarlığın hanedan dışına çıkabilmesi nedeniyle taht değişikliklerinin diğer Türk-İslam devletlerine oranla daha sık yaşanması
Memlükler, geleneksel Türk veraset sistemindeki 'ülke hanedanın ortak malıdır' kuralını uygulamayan tek Türk devletidir. Bu sistemde her emir (komutan) sultan olma hakkına sahip olduğu için, tahta geçmek için yapılan mücadeleler diğer devletlere göre çok daha fazladır. Bu durum, devletin ömrü boyunca (yaklaşık 267267 yıl) 4747 gibi yüksek bir sayıda sultanın değişmesine neden olmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Memlük veraset sisteminin temel prensibini analiz etme
Memlüklerde saltanatın babadan oğula geçme zorunluluğu yoktur; "en güçlü emir sultan olur" ilkesi geçerlidir.
Bu sistem, devleti bir hanedan mülkü olarak değil, bir askeri organizasyon olarak tanımlar.
2
Bu sistemin diğer Türk devletleriyle karşılaştırılması
Geleneksel Türk devletlerinde (Selçuklu, Osmanlı vb.) Kut anlayışı gereği sadece belirli bir aile tahta çıkabilirken, Memlüklerde her komutan bu iddiada bulunabilir.
Hanedan kısıtlamasının olmaması, aday havuzunu genişletir.
3
Siyasi sonuçları değerlendirme
Aday sayısının çokluğu ve liyakat/güç yarışı, hükümdarların görevde kalma süresini kısaltmış ve sık sık darbe veya mücadelelerle sultan değişimine yol açmıştır.
Siyasal istikrarsızlık ve sık hükümdar değişimi, bu sistemin kaçınılmaz bir sonucudur.

Key Concept

Memlük Veraset Sistemi (Askeri-Aristokratik Yapı)

Hints

1
Memlük Devleti'nin resmi adı olan 'Devletü't-Türkiye' (Türkiye Devleti) ismini ve askeri kökenli bir devlet olduğunu hatırlayın.
2
Diğer Türk devletlerinde tahta kimin geçeceği babadan oğula geçen bir 'kan bağına' göre belirlenirken, Memlüklerde 'güce ve liyakate' göre belirlenirdi.
3
Bu sistemde ordu içindeki her başarılı komutan sultan olabilme iddiası taşıyorsa, bu durum hükümdarların tahtta kalma sürelerini nasıl etkilemiş olabilir?

Practice More

Memlüklerin veraset sistemindeki bu farklılığın, Osmanlı Devleti ile yaptıkları savaşlardaki (Mercidabık ve Ridaniye) stratejik etkilerini araştırabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question